figourini banner 1 2021

banner3

Η προέλευση των ποντιακών λέξεων και φράσεων από την αρχαία ελληνική διάλεκτο | Εφέκες, Αραεύω, Επορώ, Eλέπω (της Δέσποινας Μιχαηλίδου Καπλάνογλου)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Στην σημερινή δημοσίευση θα δούμε 4 λέξεις που βρίσκονται σε ένα Ποντιακό τραγούδι που μιλά για την Μάνα που έφυγε νωρίς , ένα τραγούδι για την Μανούλα μου

την Μάρθα ΜιχαηλΊδου που έφυγε 49 χρόνια πριν στις 5 Ιουλίου 1971

Ακούστε το τραγούδι '' Τη μάνα μ' εροθύμεσα'' που τους στίχους έγραψε ο Γώγος Μιχαηλίδης και την μουσική ο Φόρης Απατσίδης τραγουδά ο Στάθης Νικολαΐδης.

https://www.youtube.com/watch?v=FV-LNQ6N-QY *

*Πατήστε στα μπλέ γράμματα για να ακούσετε το τραγούδι.

Το αφιερώνω στην μητέρα μας Μάρθα Μιχαηλίδου σύζυγος εν ζωή Μιχαήλ Μιχαηλίδη το γένος Τσαχουρίδη 'Όσοι την γνώρισαν ξέρουν ότι ήταν άξιος άνθρωπος με μεγαλείο ψυχής,καλοσύνη και αρετές, χαρακτήρας έντιμος,γεμάτος προσφορά,φιλοξενίας αλτρουϊσμό, και ντροπροσύνη.

Έφυγε νωρίς, όμως δεν την ξεχάσαμε γιατί το φως και η καλοσύνη που σκόρπισε με το πέρασμα της από τον προσωρινό αυτό κόσμο δεν έσβησε με τον θάνατο της.

Πάντα θα την θυμόμαστε και πάντα θα την αγαπάμε.

ΠΟΝΤΙΑΚΑ

Τη μάνα μ’ Eροθύμεσα

1. Θεέμ μικρέσα εθέλεσες Τη μάνα μ’ σα επουράνια

κι’ εμέν σην γήν εφέκες μεν σην πίκραν σην ορφάνια

Τη μάνα μ’ εροθύμεσα τη μάνα μ’ αραεύω χωρίς ατέναν κι’ επορώ χωρίς ατέν κι’ ελέπω

2. Χριστέμ πανάγαθε τρανέ α’ σο ταφίν π’ εσκώθες

γονατιστός παρακαλώ τη μάνα μ’ οπίς δώσμε

Τη μάνα μ’ εροθύμεσα τη μάνα μ’ αραεύω

χωρίς ατέναν κι’ επορώ χωρίς ατέν κι’ ελέπω

3. Μικρός μικρός ορφάνεψα κι’ επέμνα μαναχός’ ημ

κ’ όταν σουμάς θα έρχουμεν θα χάταιν ο καημός’ ημ

Τη μάνα μ’ εροθύμεσα τη μάνα μ’ αραεύω

χωρίς ατέναν κι’ επορώ χωρίς ατέν κι’ ελέπω

--------------------------------------------------

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Τη μάνα μου αποθύμησα

1.Θεέ μου μικρή την ήθελες Την μάνα μου στον ουρανό κι’ εμένα στην γη με άφησες στην πίκρα,στην ορφάνια .

Τη μάνα μου αποθύμησα τη μάνα μου ψάχνω χωρίς αυτήν δεν μπορώ χωρίς αυτήν δεν βλέπω.

2.Χριστέ μου, πανάγαθε, μεγάλε από τον τάφο που σηκώθηκες γονατιστός παρακαλαώ τη μάνα μου πίσω, δώσε.

Τη μάνα μου αποθύμησα τη μάνα μου ψάχνω

χωρίς αυτήν δεν μπορώ χωρίς αυτήν δεν βλέπω

3.Μικρός, μικρός ορφάνεψα κι’ έμεινα μονάχος μου

κ’ όταν κοντά σου θα’ ρθω θα χαθεί ο καημός μου

Τη μάνα μου αποθύμησα τη μάνα μου ψάχνω

χωρίς αυτήν δεν μπορώ χωρίς αυτήν δεν βλέπω

ΕΠΙΛΟΓΗ ΛΕΞΕΩΝ

Οι λέξεις που επιλέξαμε σήμερα είναι

Εφέκες , Αραεύω , Επορώ , Κι' ελέπω.

Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ

1.. Εφέκες

— Προέρχεται από τα αρχαία Ελληνικά , Η λέξη ήταν Αφίημι ,σύνθετη από + ίημι

*Το ρήμα : αφήνω, πρτ.: άφηνα, στ.μέλλ.: θα αφήσω, αόρ.: άφησα, παθ.φωνή: αφήνομαι, προστ. αορ.: άφησε και άσε

* Συγγενικές λέξεις : Άφεμα , ἀφέσιμος, ἄφεσις,ἀφετήρ,ἀφέτης

-- Και στην νεοελληνική χρησιμοποιούνται οι λέξεις άφησες ή-εγκατέλειψες

***********************************************

2 Αραεύω

-- Προέρχεται από τις αρχαίες Ελληνικές λέξεις,γύρος που σήμερα σημαίνει '' στρόγγυλος'' ή την λέξη γυρεύω που σημαίνει ''σε κύκλο τρέχω ''

*Εκφράσεις

1.«γυρεύω ψύλλους στ' άχυρα»

2. «τρέχα γύρευε»

3. «στον ουρανό το γύρευα και στη γη το βρήκα»

* Συγγενικές λέξεις : Γυρεύω & γυρεύγω Νεοελλην.= 1. επιζητώ, αναζητώ 2. επιδιώκω κάτι 3. εξετάζω, ερευνώ. 4. φροντίζω, ενδιαφέρομαι

— Στην νεοελληνική διάλεκτο , λέξη που χρησιμοποιείται αναζητώ ή γυρεύω κάποιον.

***********************************************

3. Επορώ

-- Προέρχεται από τις αρχαίες Ελληνικές λέξεις πέρας που σήμερα σημαίνει ''πέρασμα'' και ημπορώ που σημαίνει '' μπορώ ''

* Συγγενικές λέξεις : . Εμπορώ. Πορώ. Ευπορώ. Εύπορος. Έμπορος ,Εμ-πορώ

— Στην νεοελληνική είναι μπορώ -δύναμαι

***********************************************

4. Ελέπω

-- Προέρχεται από τις αρχαίες Ελληνικές λέξεις : Βλέπω ή Οράω-ω

Χρόνοι του ρήματος

1. Βλέπω ,θα δω, είδα, βλέπομαι,ιδωμένος

2.Οράω- ὁρῶ, ὄψομαι,εἶδον, ἑώρακα/ἑόρακα/οἶδα, ἑώραμαι, ὤφθην

* Εκφράσεις

* Συγγενικές λέξεις : . Αγριοβλέπω, αναβλέπω, αποβλέπω , διαβλέπω, επιβλέπω

— Στην νεοελληνική είναι : Βλέπω

Δημοφιλή Νέα

Η εκτέλεση των 6 στο Κουρί Πτολεμαΐδας, η Έλλη και ο Μίτος Δημητριάδη

Η εκτέλεση των 6 στο Κουρί Πτολεμαΐδας, η Έλλη και ο Μίτος Δημητριάδη


Στις 5 Αυγούστου του 1943, σε  χαράδρα του «Κουρί» Πτολ…

Την Παρασκευή 7 Αυγούστου ο Δήμαρχος Εορδαίας Παναγιώτης Πλακεντάς στο kozani.tv και ptolemaida.tv (δείτε το τρέιλερ)
Την προετοιμασία του για τη νέα σεζόν ξεκίνησε ο Εορδαϊκός Πτολεμαΐδας (φωτογραφίες)

Την προετοιμασία του για τη νέα σεζόν ξεκίνησε ο Εορδαϊκός Πτολεμαΐδας (φωτογραφίες)


Με μοναδικό στόχο την άνοδο ξεκίνησε σήμερα Δευτέρα 3 Α…

Τουλάχιστον 50 νεκροί και 3.000 τραυματίες από τις εκρήξεις - Δραματικές ώρες στη Βηρυτό

Τουλάχιστον 50 νεκροί και 3.000 τραυματίες από τις εκρήξεις - Δραματικές ώρες στη Βηρυτό


Τραγωδία και θρήνος στη Βηρυτό. Τουλάχιστον 50 είναι οι …

ΣΥΡΙΖΑ Π.Ε. Κοζάνης: Συλλυπητήριο μήνυμα για τον αιφνίδιο θάνατο του αγαπητού μας Δημήτρη Λιακάκου
Μαμάτσειο Νοσοκομείο Κοζάνης: Καταργούνται μέχρι νεοτέρας όλα τα επισκεπτήρια

Μαμάτσειο Νοσοκομείο Κοζάνης: Καταργούνται μέχρι νεοτέρας όλα τα επισκεπτήρια


Η Διοίκηση του Γενικού Νοσοκομείου Κοζάνης στο πλαίσι…

Σήμερα Τρίτη 4 Αυγούστου στην Άρδασσα η ποντιακή παράσταση αφιέρωμα
Όλα τα μέτρα ασφαλείας πήρε ο Σύλλογος Ποντίων Άρδασσας» για την αποψινή ποντιακή παράσταση

Μουσικό Σχολείο Πτολεμαΐδας: Πρόσκληση σε Χριστουγεννιάτικη Συναυλία

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Το Μουσικό Σχολείο Πτολεμαΐδας σας προσκαλεί στην Χριστουγεννιάτικη Συναυλία που θα παρουσιάσει η Συμφωνική

Περισσότερα

ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Π.Δ.Μ.: Προτάσεις για την αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων Δυτικής Μακεδονίας

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα ​Επιστολή με παρατηρήσεις - προτάσεις για την αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων Δυτικής Μακεδονίας απέστειλε

Περισσότερα

Η ΕΤΕ/ΔΕΗ εκφράζει την έντονη διαφωνία της για την ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Παραμονές Χριστουγέννων 2016 η Διοίκηση της ΔΕΗ αποφάσισε να γραφτεί ο επίλογος για

τον ΑΔΜΗΕ υπογράφοντας το τελικό κείμενο

Περισσότερα

ΕΡΤ Κοζάνης & Ιερά Μητρόπολη Σερβίων και Κοζάνης: Ραδιομαραθώνιος αγάπης για τους άπορους συμπολίτες μας «Προσφέρω με την καρδιά μου»

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Στις 19 Δεκεμβρίου ημέρα Δευτέρα και από ώρα 09.00 π.μ μέχρι και στις 14.00 μ.μ, η ΕΡΤ Κοζάνης (100,2 και 100,6 FM)

Περισσότερα

ΓΕΝΟΠ/ΔΕΗ: Με «εορταστικές εκδηλώσεις» για την απόφαση της Ε.Π του Ευρωκοινοβουλίου σχετικά με το αίτημα της ΔΕΗ για τους ρύπους προσπαθεί η Greenpeace να ξεχάσει τον πόνο της ότι: οι λιγνιτικές επενδύσεις δεν ακυρώνονται

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Είχαν τρομερή αγωνία και άγχος

Μπορεί και να τους είχε κοπεί και η όρεξη

Τα βράδια στριφογύριζαν στο κρεβάτι βλέποντας εφιάλτες.

Περισσότερα

Πολιτιστικός Σύλλογος Πτολεμαϊδας "Ο Σωτήρας": Πρόσκληση στη 2η Χριστουγεννιάτικη εκδήλωση

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Πτολεμαΐδας «Ο Σωτήρας» σας προσκαλεί να τιμήσετε με την παρουσία σας την 2 η Χριστουγεννιάτικη

Περισσότερα

Εντατικοποιούνται τα μέτρα ασφάλειας και αστυνόμευσης σε όλη τη χώρα για την εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανείων

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Κλιμακώνονται τα προγράμματα ασφάλειας και αστυνόμευσης της Ελληνικής Αστυνομίας, σε ολόκληρη τη χώρα,

Περισσότερα

ΚΕΠΚΑ Δυτικής Μακεδονίας: Παιχνίδια «κατάσκοποι»

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Τα συνδεδεμένα, στο ίντερνετ παιχνίδια, αποτυγχάνουν παταγωδώς, στην προστασία βασικών δικαιωμάτων των καταναλωτών, σε θέματα ασφάλειας

Περισσότερα

Ο Υπουργός Επικρατείας Χριστόφορος Βερναρδάκης στο www.kozani.tv (video)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Συνέντευξη για τις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις έδωσε στο www.kozani.tv και στους Σωκράτη Μουτίδη και Παναγιώτη Τσαρτσιανίδη ο Υπουργός Επικρατείας

Περισσότερα

ΔΕΗ: Υπενθύμιση για Ρύθμιση Οφειλών

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Η ΔΕΗ υπενθυμίζει στους πελάτες της ότι στις 31/12/2016 λήγει το ιδιαίτερα ευνοϊκό

πρόγραμμα διακανονισμού

Περισσότερα

Ο ποιητής του λαού και κονταρομάχος των φτωχών Κώστας Βάρναλης

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Σαν σήμερα (16/12/1974) φεύγει από την ζωή ο Κώστας Βάρναλης

Σαν σήμερα (16/12/1974) φεύγει από την ζωή ο Κώστας Βάρναλης ο κομμουνιστής ποιητής Κώστας Βάρναλης.

Περισσότερα

ΔΕΗ: Αναγνώριση του αιτήματος για δωρεάν δικαιώματα CΟ2

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Δεύτερη αναγνώριση του δίκαιου αιτήματος της Ελλάδας για δωρεάν χορήγηση δικαιωμάτων

εκπομπής CO2 αποτελεί

Περισσότερα

Πανελλαδική κινητοποίηση των συνταξιούχων (video)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Video από την μαζική κινητοποίηση στο κέντρο της Αθήνας που  πραγματοποίησαν χθες το απόγευμα χιλιάδες συνταξιούχοι από όλη τη χώρα στο κέντρο της Αθήνας.

Περισσότερα

Ευρωκοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ: «Καθαρή» ενέργεια και «πράσινη» ανάπτυξη: μανδύας για εγγυημένα κέρδη για το κεφάλαιο.

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Στη συζήτηση για τη «δέσμη μέτρων Καθαρή Ενέργεια για όλους» στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου στο Στρασβούργο παρενέβη ο ευρωβουλευτής

Περισσότερα

Δείτε τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων στο ptolemaida.tv (16-12-16)

Διαβάστε τα πρωτοσέλιδα της Παρασκευής (16-12-16)

Περισσότερα

Πολιτιστικός Σύλλογος Οικ. Καρδιάς Πτολεμαϊδας "Η Μέρα": Πρόσκληση σε εκδήλωση

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Οικ. Καρδιάς Πτολεμαϊδας "Η Μέρα" σας προσκαλεί στην εκδήλωση Κόλντα Μπάμπω

Περισσότερα

Επείγουσα ερώτηση προς την Κομισιόν και προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της Λαϊκής Ενότητας, Νίκος Χουντής

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα «Για πόσα χρόνια δεσμεύτηκε η ελληνική κυβέρνηση για πλεόνασμα 3,5%»;

Περισσότερα

Κίνηση "Απελάστε το Ρατσισμό": Συγκέντρωση κατά του ρατσισμού και του φασισμού στην Πτολεμαΐδα

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα 18 Δεκέμβρη, Παγκόσμια Ημέρα του Μετανάστη:

Συγκέντρωση κατά του ρατσισμού και του φασισμού, των πολέμων και της φτώχειας

Περισσότερα

Καταγραφή δεσποζόμενων ζώων στο δήμο Εορδαίας

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Δήμος Εορδαίας ενημερώνει ότι, σύμφωνα με την παρ.1 του άρθ.5 του Νόμου 4039/2012 και με την τροποποίηση του Ν. 4235/2014

Περισσότερα

Γιώργος Κασαπίδης: Κατάθεση ερώτησης για την απρόσκοπτη προσβασιμότητα σε δημόσιους και κοινόχρηστους χώρους

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι συμπολίτες μας ως προς την απρόσκοπτη προσβασιμότητα

Περισσότερα