figourini banner 1 2021

banner3

Λέξεις και φράσεις της Ποντιακής διαλέκτου με ρίζες από την αρχαιοελληνική διάλεκτο | 1.Επάτνα 2.Επέμνεν 3.Εφήνα 4.Κορμόπομ 5.Ψυμ’ 6.Εδέβανε (της Δέσποινας Μιχαηλίδου - Καπλάνογλου)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Η επιλογή των λέξεων της Ποντιακής διαλέκτου που εμφανίζονται στον τίτλο της σημερινής δημοσίευσης αντλήθηκαν από το τραγούδι ‘Πατρίδαμ’ (πάντα θυμάμαι και πονώ ).

Είναι ένα ακόμη τραγούδι υ στην Ποντιακή διάλεκτο που εκφράζει τον διακαή πόθο όλων των Ποντίων αλλά και των υπολοίπων Ελλήνων που το 1922 εγκατέλειψαν την πατρίδα τους αναγκαστικά για να γλυτώσουν τις εξορίες και την ζωή τους από τις δολοφονικές επιθέσεις των Οθωμανών και στην συνέχεια το 1923 σε εφαρμογή της Συνθήκης της Λωζάνης να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους χωρίς δικαίωμα επιστροφής στα πάτρια εδάφη. Η φωτογραφία που αναρτήσαμε απεικονίζει το χωριό των γονιών μου στο Κάρς, το Γιαλαούτσαμ, που το επισκέφθηκε πρόσφατα ο αδελφός της μητέρας μου Βαγγέλης Τσαχουρίδης ,όνειρο απραγματοποίητο για τις αδελφές του και όχι μόνον .

ΣΤΑ ΠΟΝΤΙΑΚΑ

‘Πατρίδαμ’

Πάντα θυμούμαι και πονώ τι Πάτριδας τον τόπον
Ο νουσ' ειμ' επέμνεν εκεί κι αδά έν το κορμόπομ (δις)
Πατρίδα μ' ξαν' πατρίδαμ.'Άλλο εσέν ξάει κι είδα
Ας επάτνα τα χώματα ς' Κι εκεί την ψυμ' εφήνα (δις)
Το Πόντο ερωθύμεσα τι πατρίδας το χώμα
Ατόσα χρόνε εδέβανε κι ενέσπαλα ακόμα (δις)
Πατρίδα μ' ξαν' πατρίδαμ'. Άλλο εσέν ξάει κι είδα
Ας επάτνα τα χώματα ς' κι εκεί την ψυμ' εφήνα (δις)

ΣΤΑ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Πατρίδα μου

Πάντα θυμάμαι και πονώ της πατρίδας μου τον τόπο.

Το μυαλό μου έμεινε εκεί και εδώ είναι το κορμί μου.

Πατρίδα μου και ξανά πατρίδα μου Άλλο εσένα καθόλου δεν είδα.

Ας πατούσα τα χώματα σου και εκεί την ψυχή μου να άφηνα.

Τον Πόντο επιθύμησα της πατρίδας μου το χώμα.

Τόσα χρόνια περάσαν και δεν σε ξέχασα ακόμη.

Πατρίδα μου και ξανά πατρίδα μου άλλο καθόλου δεν σε είδα.

Ας πατούσα τα χώματα σου και εκεί την ψυχή μου να άφηνα.

************************************************************************/

ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ

1, Επάτνα

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη :Πατώ ,πάτος

Ετυμολογία : Πατώ < πάτος = μονοπάτι, πατημένος τόπος > πότος, πάτος

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : Πατούσα.

Συγγενικές λέξεις : Περιπατώ ,τσαλαπατώ, στραβοπατώ, πατόκορφα.

============================================================

2.Επέμνεν

Προέρχεται από την συνθεση 2 αρχαιοελληνικων λέξεων : από + μένω

Ετυμολογία : απομένω < Ελληνιστική κοινή απομένω < από +μένω

απομένω .

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : απομένω μένω ως υπόλειμμα ,

ως υπόλοιπο

Συγγενικές λέξεις : απομένω, αναμένω. εναπομένω .

============================================================

3. Εφήνα

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη :

Ετυμολογία : Αφήνω μελλ, αρχ. Αφίημι = Από+ιημι

Πάρεσις , Παρίημι ,= Παρά + Ιημι

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : Αφήνω

Συγγενικές λέξεις : ἄφεμα , ἀφέσιμος .αφέψημα . ·===========================================================

4 Εδέβανε

Προέρχεται από την ην σύνθεση των αρχαιοελληνικών λέξεων : Δια + βαίνω

– Διά Είναι πρόθεση που δηλώνει: διέλευση (π.χ, θα ταξιδέψομε διά ξηράς ,

διά βίου εκπαίδευση. όργανο, μέσο, τρόπο. )

- Βαίνω : Βαίνω < αρχαία ελληνική βαίνω ... α' ενικ. βαίνω, έβαινα, θα βαίνω, να βαίνω, βαίνοντας. β' ενικ. βαίνεις, έβαινες, θα βαίνεις, να βαίνεις ..

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : Περνώ, διασχίζω

Συγγενικές λέξεις : Αδιάβατος, διάβα, διάβαση κατεβαίνω αποβαίνω

============================================================

5. Κορμόπομ

Προέρχεται από την σύνθεσή των αρχαιοελληνικών λέξεων : κορμί +εμου

Ετυμολογία : κορμί < μεσαιωνική ελληνική κορμί(ν) < Ελληνιστική κοινή κορμίον < αρχαία ελληνική κορμός

Εμου <

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : κορμάκι μου

Συγγενικές λέξεις : Κορμός,κορμάρα

============================================================

6. Ψυμ’

Προέρχεται από την σύνθεση των αρχαιοελληνικών λέξεων :Ψυχή + εμού

Ετυμολογία :

Ψυχή: Ψυχή < ψύχω

Εμού: Εμού (αντωνυμία) < Αρχαία Ελληνική εμού

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : ψυχή μου, πνοή, φύσημα που παραπέμπει στην ψυχή και την ψύξη

Συγγενικές λέξεις : Ψυχούλα

============================================================

Δείτε το video με το τραγούδι Πατρίδαμ’ - Πάντα Θυμούμαι και πονώ

https://www.youtube.com/watch?v=E27ohlk26qU

ΠΑΥΛΙΔΗΣ ΘΕΩΔΟΡΟΣ -: ΠΑΝΤΑ ΘΥΜΟΥΜΑΙ ΚΑΙ ΠΟΝΩ ΣΤΙΧΟΙ ΜΟΥΣΙΚΗ-ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΑΣΚΑΛΙΔΗΣ PEXLIVAN GIORGIS KIRIAKIDIS DRAMA

Δημοφιλή Νέα

Απολιγνιτοποίηση: Το 2021 πλησιάζει. Η εξουσία προσπαθεί να κερδίσει χρόνο. Περιφερειάρχης και τοπικοί κυβερνητικοί βουλευτές κάνουν πλάτες (του Παναγιώτη Τσαρτσιανίδη)
Κώστας Σπίγγος (ΜέΡΑ25) για Νοσοκομείο Πτολεμαΐδας:
Δυτική Μακεδονία - Κορωνοϊός: Που εντοπίζονται τα 49 κρούσματα της Δευτέρας (26-11-20) σε Π.Ε. Κοζάνης, Π.Ε. Καστοριάς και Π.Ε. Γρεβενών
Βαγγέλης Μούσιος: Ο ΣΥΡΙΖΑ καταδικάζει τις ενέργειες της διοίκησης του
Ο Γιάννης Παπαδόπουλος στο kozani.tv για το έγγραφο της Διοίκησης του Μποδοσάκειου για το ζήτημα κυρώσεων σε όσους υγειονομικούς μολυνθούν από κορωνοϊό. Ο πρόεδρος των εργαζομένων του Νοσοκομείου μιλά & για την κατάσταση συνολικά στο Νοσοκομείο Πτολ/δας
Δυτική Μακεδονία - Κορωνοϊός: Που εντοπίζονται τα 51 κρούσματα της Τετάρτης (25-11-20) σε Π.Ε. Κοζάνης, Π.Ε. Καστοριάς και Π.Ε. Γρεβενών
Δείτε σε LIVE μετάδοση τη συζήτηση για το master plan της Κυβέρνησης για την απολιγνιτοποίηση παρουσία Κ. Μουσουρούλη στο Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Μακεδονίας (LIVE video)
Δυτική Μακεδονία - Κορωνοϊός: Που εντοπίζονται τα 87 κρούσματα της Τρίτης (24-11-20) σε Π.Ε. Κοζάνης, Π.Ε. Καστοριάς και Π.Ε. Γρεβενών

Μουσικό Σχολείο Πτολεμαΐδας: Πρόσκληση σε Χριστουγεννιάτικη Συναυλία

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Το Μουσικό Σχολείο Πτολεμαΐδας σας προσκαλεί στην Χριστουγεννιάτικη Συναυλία που θα παρουσιάσει η Συμφωνική

Περισσότερα

ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Π.Δ.Μ.: Προτάσεις για την αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων Δυτικής Μακεδονίας

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα ​Επιστολή με παρατηρήσεις - προτάσεις για την αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων Δυτικής Μακεδονίας απέστειλε

Περισσότερα

Η ΕΤΕ/ΔΕΗ εκφράζει την έντονη διαφωνία της για την ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Παραμονές Χριστουγέννων 2016 η Διοίκηση της ΔΕΗ αποφάσισε να γραφτεί ο επίλογος για

τον ΑΔΜΗΕ υπογράφοντας το τελικό κείμενο

Περισσότερα

ΕΡΤ Κοζάνης & Ιερά Μητρόπολη Σερβίων και Κοζάνης: Ραδιομαραθώνιος αγάπης για τους άπορους συμπολίτες μας «Προσφέρω με την καρδιά μου»

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Στις 19 Δεκεμβρίου ημέρα Δευτέρα και από ώρα 09.00 π.μ μέχρι και στις 14.00 μ.μ, η ΕΡΤ Κοζάνης (100,2 και 100,6 FM)

Περισσότερα

ΓΕΝΟΠ/ΔΕΗ: Με «εορταστικές εκδηλώσεις» για την απόφαση της Ε.Π του Ευρωκοινοβουλίου σχετικά με το αίτημα της ΔΕΗ για τους ρύπους προσπαθεί η Greenpeace να ξεχάσει τον πόνο της ότι: οι λιγνιτικές επενδύσεις δεν ακυρώνονται

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Είχαν τρομερή αγωνία και άγχος

Μπορεί και να τους είχε κοπεί και η όρεξη

Τα βράδια στριφογύριζαν στο κρεβάτι βλέποντας εφιάλτες.

Περισσότερα

Πολιτιστικός Σύλλογος Πτολεμαϊδας "Ο Σωτήρας": Πρόσκληση στη 2η Χριστουγεννιάτικη εκδήλωση

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Πτολεμαΐδας «Ο Σωτήρας» σας προσκαλεί να τιμήσετε με την παρουσία σας την 2 η Χριστουγεννιάτικη

Περισσότερα

Εντατικοποιούνται τα μέτρα ασφάλειας και αστυνόμευσης σε όλη τη χώρα για την εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανείων

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Κλιμακώνονται τα προγράμματα ασφάλειας και αστυνόμευσης της Ελληνικής Αστυνομίας, σε ολόκληρη τη χώρα,

Περισσότερα

ΚΕΠΚΑ Δυτικής Μακεδονίας: Παιχνίδια «κατάσκοποι»

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Τα συνδεδεμένα, στο ίντερνετ παιχνίδια, αποτυγχάνουν παταγωδώς, στην προστασία βασικών δικαιωμάτων των καταναλωτών, σε θέματα ασφάλειας

Περισσότερα

Ο Υπουργός Επικρατείας Χριστόφορος Βερναρδάκης στο www.kozani.tv (video)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Συνέντευξη για τις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις έδωσε στο www.kozani.tv και στους Σωκράτη Μουτίδη και Παναγιώτη Τσαρτσιανίδη ο Υπουργός Επικρατείας

Περισσότερα

ΔΕΗ: Υπενθύμιση για Ρύθμιση Οφειλών

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Η ΔΕΗ υπενθυμίζει στους πελάτες της ότι στις 31/12/2016 λήγει το ιδιαίτερα ευνοϊκό

πρόγραμμα διακανονισμού

Περισσότερα

Ο ποιητής του λαού και κονταρομάχος των φτωχών Κώστας Βάρναλης

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Σαν σήμερα (16/12/1974) φεύγει από την ζωή ο Κώστας Βάρναλης

Σαν σήμερα (16/12/1974) φεύγει από την ζωή ο Κώστας Βάρναλης ο κομμουνιστής ποιητής Κώστας Βάρναλης.

Περισσότερα

ΔΕΗ: Αναγνώριση του αιτήματος για δωρεάν δικαιώματα CΟ2

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Δεύτερη αναγνώριση του δίκαιου αιτήματος της Ελλάδας για δωρεάν χορήγηση δικαιωμάτων

εκπομπής CO2 αποτελεί

Περισσότερα

Πανελλαδική κινητοποίηση των συνταξιούχων (video)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Video από την μαζική κινητοποίηση στο κέντρο της Αθήνας που  πραγματοποίησαν χθες το απόγευμα χιλιάδες συνταξιούχοι από όλη τη χώρα στο κέντρο της Αθήνας.

Περισσότερα

Ευρωκοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ: «Καθαρή» ενέργεια και «πράσινη» ανάπτυξη: μανδύας για εγγυημένα κέρδη για το κεφάλαιο.

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Στη συζήτηση για τη «δέσμη μέτρων Καθαρή Ενέργεια για όλους» στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου στο Στρασβούργο παρενέβη ο ευρωβουλευτής

Περισσότερα

Δείτε τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων στο ptolemaida.tv (16-12-16)

Διαβάστε τα πρωτοσέλιδα της Παρασκευής (16-12-16)

Περισσότερα

Πολιτιστικός Σύλλογος Οικ. Καρδιάς Πτολεμαϊδας "Η Μέρα": Πρόσκληση σε εκδήλωση

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Οικ. Καρδιάς Πτολεμαϊδας "Η Μέρα" σας προσκαλεί στην εκδήλωση Κόλντα Μπάμπω

Περισσότερα

Επείγουσα ερώτηση προς την Κομισιόν και προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της Λαϊκής Ενότητας, Νίκος Χουντής

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα «Για πόσα χρόνια δεσμεύτηκε η ελληνική κυβέρνηση για πλεόνασμα 3,5%»;

Περισσότερα

Κίνηση "Απελάστε το Ρατσισμό": Συγκέντρωση κατά του ρατσισμού και του φασισμού στην Πτολεμαΐδα

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα 18 Δεκέμβρη, Παγκόσμια Ημέρα του Μετανάστη:

Συγκέντρωση κατά του ρατσισμού και του φασισμού, των πολέμων και της φτώχειας

Περισσότερα

Καταγραφή δεσποζόμενων ζώων στο δήμο Εορδαίας

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Δήμος Εορδαίας ενημερώνει ότι, σύμφωνα με την παρ.1 του άρθ.5 του Νόμου 4039/2012 και με την τροποποίηση του Ν. 4235/2014

Περισσότερα

Γιώργος Κασαπίδης: Κατάθεση ερώτησης για την απρόσκοπτη προσβασιμότητα σε δημόσιους και κοινόχρηστους χώρους

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι συμπολίτες μας ως προς την απρόσκοπτη προσβασιμότητα

Περισσότερα