figourini banner 1 2021

banner3

Το κυνηγόσκυλο και το θήραμα, Κεφάλαιο και ποσοστό κέρδους, του Αλέκου Αναγνωστάκη

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Μαρξ καταδεικνύει ότι το νεογνό που λέγεται υπεραξία, γεννιέται στη σφαίρα της παραγωγής ως ώριμο τέκνο της εκμετάλλευσης της εργατικής τάξης

από το κεφάλαιο. Είναι το μέρος της απλήρωτης δουλειάς από τον εργοδότη, του εργάτη.

Από το 1843, όταν ο Μαρξ πρωτοδημοσίευσε  το «Κριτική της Θεωρίας του Κράτους του Χέγκελ» ως τον Αύγουστο του 1867 που κυκλοφόρησε ο πρώτος τόμος του Κεφαλαίου χρειάστηκαν 24 χρόνια.

Στο διάστημα αυτό ο Μαρξ θεώρησε απαραίτητο να διαμορφώσει τις θεμελιώδεις φιλοσοφικές αντιλήψεις, την υλιστική γνωσιοθεωρία και τη θεωρία του ιστορικού υλισμού, προτού αναπτύξει τις απόψεις του για την πολιτική οικονομία. «Να απαλλάξει την εγκελιανή διαλεκτική από τις ιδεαλιστικές επικαλύψεις της και να τη χρησιμοποιήσει σαν βάση για την κριτική της πολιτικής οικονομίας» (Μπιτσάκης, Καρλ Μαρξ, ο Θεωρητικός του προλεταριάτου, σελ 124).

 Η συγγραφή του Κεφαλαίου απαιτούσε τη θεωρία της γνώσης και τη φιλοσοφία του ανθρώπου  που ταυτόχρονα με τη σειρά του, το ίδιο το «Κεφάλαιο», τις ανέπτυσσε.

Αυτό το ατέλειωτο ερευνητικό έργο ξεκίνησε το 1857 και συνεχίστηκε είκοσι έξι (26) ολόκληρα χρόνια, ως το θάνατο του Μαρξ το Μάρτη 1883.

 Από όλο τον όγκο των χειρογράφων του, με την επιμέλεια του Ένγκελς, δημοσιεύτηκε δεύτερος τόμος το 1885 και τρίτος το 1894 (στα ελληνικά μόλις το 1960).

Ο νόμος της πτωτική τάσης του μέσου ποσοστού κέρδους αναπτύσσεται κυρίως στον τρίτο τόμο, στα κεφάλαια 13-15, παρόλο που βασικοί παράγοντες που τον καθορίζουν (μεταβλητό κεφάλαιο μ, σταθερό κεφάλαιο σ, υπεραξία υ), αναπτύσσονται ήδη στον πρώτο τόμο.

Στην καπιταλιστική παραγωγή «παράγεται μόνο εκείνο που μπορεί να παραχθεί με κέρδος και εφόσον μπορεί να παράγεται με κέρδος», το κέρδος είναι το κίνητρο, «το ζωογόνο πυρ». Το δε ποσοστό του, «το ποσοστό του κέρδους», είναι ο δείκτης της αποδοτικότητας του κεφαλαίου, το επίπεδο του και οι διακυμάνσεις του, η κινητήρια δύναμη της κεφαλαιοκρατικής παραγωγής.

Κι αυτό γιατί τους καπιταλιστές δεν τους ενδιαφέρει απλώς και μόνον η μέγιστη δυνατή παραγωγή κέρδους, αλλά η μέγιστη δυνατή παραγωγή κέρδους ανά μονάδα κεφαλαίου, δηλαδή το μέγιστο ποσοστό κέρδους. Το κεφάλαιο κυνηγά, όπως το κυνηγόσκυλο το θήραμα, περιοχές και κλάδους με το υψηλότερο δυνατό ποσοστό κέρδους.

Γι αυτό ακριβώς, ο νόμος της πτωτικής τάσης του ποσοστού κέρδους είναι ο νόμος κίνησης του κεφαλαίου που δρα κατά τις διακυμάνσεις του ως ο ρυθμιστής της οικονομικής δραστηριότητας των καπιταλιστών.

Το ποσοστό του κέρδους Κ= (υ/σ+μ).100% εκφράζεται σαν το πηλίκο ανάμεσα στην υπεραξία υ προς το συνολικό κεφάλαιο, σταθερό σ (μηχανές, πρώτες ύλες) και μεταβλητό (μισθοί μ). Η σχέση φαίνεται ως μια τυπική μαθηματική σχέση. Στην ουσία όμως είναι η πάλη των τάξεων μαθηματικοποιημένη.

Ο Νόμος της πτωτικής τάσης του ποσοστού κέρδους ή το παράδοξο της παραγωγικότητας

Και αυτό γιατί τα μεγέθη υ, σ, και μ είναι κοινωνικά μεγέθη. Το καθένα κουβαλά τη δικιά του κοινωνική «ιστορία» των εξελίξεων.

Το σταθερό κεφάλαιο φέρνει μαζί του τη δυναμική της επιστημονικοτεχνικής εξέλιξης, του τρόπου και των όρων απόκτησης των πρώτων υλών, η υπεραξία υ, τους κάθε φορά τρόπους απόσπασης της, το χρόνο και την οργάνωση της παραγωγής και εργασίας, το μεταβλητό κεφάλαιο μ το κάθε φορά αποτέλεσμα των αγώνων για το ύψος της εργατικής αμοιβής.

Το κέρδος, όπως το συναντάμε στην πιάτσα της αγοράς αλλά και στην αστική οικονομία, εμφανίζεται κάτι σαν θαύμα που γεννιέται κατά την αγοροπωλησία. Το χρήμα, η υλική έκφραση του κεφαλαίου, εμφανίζεται ως «πράγμα» που αποτιμά τα πάντα και ταυτόχρονα κατά την αγοροπωλησία, καθώς λειτουργεί ως κεφάλαιο, αυτο-αυξάνεται. Το δε κέρδος παρουσιάζεται σαν η υπεραξία που είναι δημιούργημα όχι αποκλειστικά του εργάτη αλλά, δήθεν, όλου του επενδυμένου κεφαλαίου. Και έτσι μυστικοποιείται η πραγματική πηγή προέλευσης του, συγκαλύπτεται η εκμετάλλευση της εργασίας από το κεφάλαιο.

Στην πραγματικότητα, καταδεικνύει ο Μαρξ, το νεογνό που λέγεται υπεραξία γεννιέται στη σφαίρα της παραγωγής ως ώριμο τέκνο της εκμετάλλευσης της εργατικής τάξης από το κεφάλαιο. Είναι το μέρος της απλήρωτης δουλειάς, από τον εργοδότη, του εργάτη.

Το ποσοστό κέρδους Κ μαθηματικά μπορεί να αυξάνει με κάθε τρόπο που οδηγεί στην αύξηση του αριθμητή με μεγαλύτερο ρυθμό από ότι του παρανομαστή ή στην ελάττωση του με ρυθμό μικρότερο από του παρανομαστή.

Ο Μαρξ ωστόσο παρεμβαίνει και διερευνά τη σχέση με βάση τα συμβαίνοντα στην καπιταλιστική παραγωγή. Αποδεικνύει πως το τμήμα της υπεραξίας υ που επενδύεται κάθε φορά σε νέα μέσα παραγωγής για να αναπτυχθεί η παραγωγικότητα της εργασίας τείνει να είναι όλο και μεγαλύτερο απ’ το τμήμα που επενδύεται ταυτόχρονα σε εργάτες, ("ζωντανή εργασία"), που αποτελούν τη μοναδική πηγή υπεραξίας. Η δε απόσπαση υπεραξίας εμφανίζει ανώτατα όρια που δεν επιτρέπουν την αντιστάθμιση της εξόδου εργατών από την παραγωγή λόγω της τεχνολογικής προόδου.

 «Η αύξηση της υπεραξίας, θα μπορούσε, μακροπρόθεσμα, να αντισταθμίσει την – συνεπεία της τεχνικής προόδου - προοδευτική μείωση του αριθμού των εργατών, μόνο αν ο χρόνος εργασίας μπορούσε να «παραταθεί επ’ άπειρον» ή η αναγκαία εργασία μπορούσε να «μηδενιστεί», δύο υποθέσεις εντελώς παράλογες σημειώνει ο Μαρξ. (3ος τόμος, σ.334).

Επί της ουσίας το επενδυόμενο ανά εργάτη σταθερό κεφάλαιο σ/μ,  δηλαδή οι μηχανές που τίθενται σε λειτουργία ανά εργάτη, καθώς αναπτύσσεται η επιστήμη και η τεχνική, έχει αυξητικές τάσεις. Μακροχρόνια, μάλιστα, αυξάνεται με γρηγορότερο ρυθμό από το ποσοστό υπεραξίας υ/μ. Άρα το Κ τείνει να μειώνεται αφού ο παρανομαστής του,  διαιρεμένος όπως και ο αριθμητής του με τον ίδιο αριθμό μ, μεγαλώνει περισσότερο από τον αριθμητή.

Η έκρηξη της παραγωγικότητας της εργασίας επομένως έχει «παράδοξες» επιδράσεις: Από τη μια αυξάνει την εκμετάλλευση, από την άλλη διαμορφώνει προϋποθέσεις βαθύτερης διαταραχής της σχέσης εκμετάλλευσης, πτώσης της κερδοφορίας του κεφαλαίου, πτώσης του ποσοστού κέρδους του.

Η αστική τάξη, εφόσον διαθέτει την πρωτοβουλία των κινήσεων, είναι αναγκασμένη να διαμορφώνει μια νέα στρατηγική απέναντι στις δυνάμεις, τις σχέσεις και τις μορφές που τείνουν κάθε φορά να συγκρούονται με τις διαρκείς επιδιώξεις της για υψηλά ποσοστά κέρδους.

Να παίρνει μέτρα «που αναχαιτίζουν, επιβραδύνουν και εν μέρει παραλύουν αυτήν την πτώση... Δεν αναιρούν το νόμο, αδυνατίζουν, όμως, την αποτελεσματικότητά του. Έτσι, ο νόμος επενεργεί μονάχα σαν τάση, η δε επενέργειά του προβάλλει χτυπητά (σ.σ. κατά την κρίση) μόνο κάτω από καθορισμένες συνθήκες και στην πορεία μακρόχρονων περιόδων». (τόμος 3, σελ. 301-302).

Τα μέτρα αυτά κατά το Μαρξ είναι: Η παράταση της εργάσιμης μέρας, η σύγχρονη αύξηση της εντατικότητας της εργασίας, η αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας ειδικά στους κλάδους που παράγουν τα μέσα παραγωγής ώστε αυτά να γίνονται φτηνότερα, η ανεργία που συντελεί στην πτώση των μισθών. Οι ανισότιμες, επίσης, εξωτερικές εμπορικές ανταλλαγές μεταξύ των αναπτυγμένων και των οικονομικά ασθενέστερων καπιταλιστικών χωρών που επιτρέπουν στους καπιταλιστές να αγοράζουν φτηνές πρώτες ύλες και να εισάγουν φθηνότερα τρόφιμα.

Η λήψη των παραπάνω μέτρων σε σύνδεση με την επίδραση της ταξικής πάλης, οδηγεί για μια περίοδο, στην αυξομείωση του ποσοστού κέρδους, σε μια αντιφατική εμφάνιση του νόμου. Γεγονός που προκάλεσε και προκαλεί θύελλα συζητήσεων πάνω στην ουσία του.

Ένας νόμος όμως, άρα και ο νόμος της πτωτικής τάσης του ποσοστού κέρδους, είναι νόμος γιατί στην πραγματική κίνηση της οικονομίας και σε μακροχρόνια περίοδο, η κυρίαρχη τάση αναπόφευκτα κυριαρχεί πάνω στους κυριαρχούμενους αντεπιδρώντες παράγοντες.

…Το 1983 – 87 το ποσοστό κέρδους τόσο στην ελληνική όσο και στην αμερικάνικη οικονομία έπεσε στο ιστορικά χαμηλότερο, μεταπολεμικά, σημείο. Από 30% που ήταν περίπου γύρω στο 1960, έπεσε στο 10%, δηλαδή 67% κάτω!!! (δες γραφική παράσταση). Η πολιτική του νεοφιλελευθερισμού, που επιλέχτηκε στη συνέχεια, οδήγησε σε μια ασθενική άνοδο του ποσοστού κέρδους, στο 16% περίπου ( στα μισά του 1960). Για να βυθιστεί ξανά με την κρίση του 2008. 

Για την έξοδο από τη σημερινή κρίση τα αστικά επιτελεία επέλεξαν ως πολιτικό εργαλείο, ελλείψει άλλου, τον ίδιο αλλά βαθύτερο νεοφιλελευθερισμό, τον χρεοκοπημένο με την κρίση!

Ο καπιταλισμός αυτοπεριορίζεται γι αυτό και γίνεται ολοένα επιθετικότερος.

ΠΗΓΗ: ΠΡΙΝ 19-02-2017

Δημοφιλή Νέα

Την Παρασκευή 10 Ιουλίου η παρουσίαση του νέου CD του Χρήστου Ασφαλτίδη στο Μεσόβουνο Εορδαίας  (video)
Ζημιές στις καλλιέργειες κερασιών στο Μεσόβουνο από την παρατεταμένη βροχόπτωση. Τι λέει ο Πρόεδρος του ΤΟΕΒ Γιάννης Ασφαλτίδης (video)
Η υγεία του λαού δεν έχει ανάγκη από δωρητές  έχει ανάγκη από αλλαγή πολιτικής (γράφει ο Δημήτρης Παπαδόπουλος)
Ολόκληρη η ομιλία του Δρ. Μεταλλειολόγου Μηχανικού Χρήστου Κολοβού στην εκδήλωση για τα αιολικά πάρκα στην Πτολεμαΐδα στις 2 Ιουλίου 2020
Τέσσερα (4) νέα κρούσματα κορωνοϊού στην Δυτική Μακεδονία

Τέσσερα (4) νέα κρούσματα κορωνοϊού στην Δυτική Μακεδονία


Ανακοινώνουμε 4 νέα θετικά κρούσματα στην Περιφέρεια τ…

Στοιχεία
Στη δημοσιότητα η λίστα με τα ποσά που δόθηκαν στα ΜΜΕ - Αυτά είναι τα μέσα του Νομού Κοζάνη - Αναλυτικά τα ποσά
Στέλιος Κούλογλου στο kozani.tv:

Μουσικό Σχολείο Πτολεμαΐδας: Πρόσκληση σε Χριστουγεννιάτικη Συναυλία

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Το Μουσικό Σχολείο Πτολεμαΐδας σας προσκαλεί στην Χριστουγεννιάτικη Συναυλία που θα παρουσιάσει η Συμφωνική

Περισσότερα

ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Π.Δ.Μ.: Προτάσεις για την αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων Δυτικής Μακεδονίας

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα ​Επιστολή με παρατηρήσεις - προτάσεις για την αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων Δυτικής Μακεδονίας απέστειλε

Περισσότερα

Η ΕΤΕ/ΔΕΗ εκφράζει την έντονη διαφωνία της για την ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Παραμονές Χριστουγέννων 2016 η Διοίκηση της ΔΕΗ αποφάσισε να γραφτεί ο επίλογος για

τον ΑΔΜΗΕ υπογράφοντας το τελικό κείμενο

Περισσότερα

ΕΡΤ Κοζάνης & Ιερά Μητρόπολη Σερβίων και Κοζάνης: Ραδιομαραθώνιος αγάπης για τους άπορους συμπολίτες μας «Προσφέρω με την καρδιά μου»

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Στις 19 Δεκεμβρίου ημέρα Δευτέρα και από ώρα 09.00 π.μ μέχρι και στις 14.00 μ.μ, η ΕΡΤ Κοζάνης (100,2 και 100,6 FM)

Περισσότερα

ΓΕΝΟΠ/ΔΕΗ: Με «εορταστικές εκδηλώσεις» για την απόφαση της Ε.Π του Ευρωκοινοβουλίου σχετικά με το αίτημα της ΔΕΗ για τους ρύπους προσπαθεί η Greenpeace να ξεχάσει τον πόνο της ότι: οι λιγνιτικές επενδύσεις δεν ακυρώνονται

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Είχαν τρομερή αγωνία και άγχος

Μπορεί και να τους είχε κοπεί και η όρεξη

Τα βράδια στριφογύριζαν στο κρεβάτι βλέποντας εφιάλτες.

Περισσότερα

Πολιτιστικός Σύλλογος Πτολεμαϊδας "Ο Σωτήρας": Πρόσκληση στη 2η Χριστουγεννιάτικη εκδήλωση

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Πτολεμαΐδας «Ο Σωτήρας» σας προσκαλεί να τιμήσετε με την παρουσία σας την 2 η Χριστουγεννιάτικη

Περισσότερα

Εντατικοποιούνται τα μέτρα ασφάλειας και αστυνόμευσης σε όλη τη χώρα για την εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανείων

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Κλιμακώνονται τα προγράμματα ασφάλειας και αστυνόμευσης της Ελληνικής Αστυνομίας, σε ολόκληρη τη χώρα,

Περισσότερα

ΚΕΠΚΑ Δυτικής Μακεδονίας: Παιχνίδια «κατάσκοποι»

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Τα συνδεδεμένα, στο ίντερνετ παιχνίδια, αποτυγχάνουν παταγωδώς, στην προστασία βασικών δικαιωμάτων των καταναλωτών, σε θέματα ασφάλειας

Περισσότερα

Ο Υπουργός Επικρατείας Χριστόφορος Βερναρδάκης στο www.kozani.tv (video)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Συνέντευξη για τις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις έδωσε στο www.kozani.tv και στους Σωκράτη Μουτίδη και Παναγιώτη Τσαρτσιανίδη ο Υπουργός Επικρατείας

Περισσότερα

ΔΕΗ: Υπενθύμιση για Ρύθμιση Οφειλών

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Η ΔΕΗ υπενθυμίζει στους πελάτες της ότι στις 31/12/2016 λήγει το ιδιαίτερα ευνοϊκό

πρόγραμμα διακανονισμού

Περισσότερα

Ο ποιητής του λαού και κονταρομάχος των φτωχών Κώστας Βάρναλης

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Σαν σήμερα (16/12/1974) φεύγει από την ζωή ο Κώστας Βάρναλης

Σαν σήμερα (16/12/1974) φεύγει από την ζωή ο Κώστας Βάρναλης ο κομμουνιστής ποιητής Κώστας Βάρναλης.

Περισσότερα

ΔΕΗ: Αναγνώριση του αιτήματος για δωρεάν δικαιώματα CΟ2

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Δεύτερη αναγνώριση του δίκαιου αιτήματος της Ελλάδας για δωρεάν χορήγηση δικαιωμάτων

εκπομπής CO2 αποτελεί

Περισσότερα

Πανελλαδική κινητοποίηση των συνταξιούχων (video)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Video από την μαζική κινητοποίηση στο κέντρο της Αθήνας που  πραγματοποίησαν χθες το απόγευμα χιλιάδες συνταξιούχοι από όλη τη χώρα στο κέντρο της Αθήνας.

Περισσότερα

Ευρωκοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ: «Καθαρή» ενέργεια και «πράσινη» ανάπτυξη: μανδύας για εγγυημένα κέρδη για το κεφάλαιο.

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Στη συζήτηση για τη «δέσμη μέτρων Καθαρή Ενέργεια για όλους» στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου στο Στρασβούργο παρενέβη ο ευρωβουλευτής

Περισσότερα

Δείτε τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων στο ptolemaida.tv (16-12-16)

Διαβάστε τα πρωτοσέλιδα της Παρασκευής (16-12-16)

Περισσότερα

Πολιτιστικός Σύλλογος Οικ. Καρδιάς Πτολεμαϊδας "Η Μέρα": Πρόσκληση σε εκδήλωση

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Οικ. Καρδιάς Πτολεμαϊδας "Η Μέρα" σας προσκαλεί στην εκδήλωση Κόλντα Μπάμπω

Περισσότερα

Επείγουσα ερώτηση προς την Κομισιόν και προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της Λαϊκής Ενότητας, Νίκος Χουντής

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα «Για πόσα χρόνια δεσμεύτηκε η ελληνική κυβέρνηση για πλεόνασμα 3,5%»;

Περισσότερα

Κίνηση "Απελάστε το Ρατσισμό": Συγκέντρωση κατά του ρατσισμού και του φασισμού στην Πτολεμαΐδα

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα 18 Δεκέμβρη, Παγκόσμια Ημέρα του Μετανάστη:

Συγκέντρωση κατά του ρατσισμού και του φασισμού, των πολέμων και της φτώχειας

Περισσότερα

Καταγραφή δεσποζόμενων ζώων στο δήμο Εορδαίας

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Δήμος Εορδαίας ενημερώνει ότι, σύμφωνα με την παρ.1 του άρθ.5 του Νόμου 4039/2012 και με την τροποποίηση του Ν. 4235/2014

Περισσότερα

Γιώργος Κασαπίδης: Κατάθεση ερώτησης για την απρόσκοπτη προσβασιμότητα σε δημόσιους και κοινόχρηστους χώρους

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι συμπολίτες μας ως προς την απρόσκοπτη προσβασιμότητα

Περισσότερα