5NsELZh

flash banner 2

Η αθώα περιστερά (χρονογράφημα του Κ. Βάρναλη)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Το σημερινό χρονογράφημα το θυμήθηκα τις προάλλες, που είχε γίνει στα σχόλια μια συζήτηση για το πώς μπορεί κανείς να μαγειρέψει περιστέρια -αφού, όπως θα δείτε

, περιστρέφεται γύρω από αυτό ακριβώς το θέμα.

Όμως, μαγείρεμα περιστεριών υπό ειδικές συνθήκες -μέσα στην Κατοχή και μάλιστα μέσα στον εφιαλτικό χειμώνα του 1941-42. Το χρονογράφημα που θα παραθέσω σήμερα δημοσιεύτηκε στην Πρωία στις 11 Ιανουαρίου του 1942.

Δεν περιλαμβάνεται στον τόμο με τα Αττικά χρονογραφήματα που εξέδωσα πέρυσι, διότι το έχω κρατήσει για άλλον τόμο, που θα ακολουθήσει, το 2018 ή το 2019 αν είμαστε γεροί, με (προσωρινό) τίτλο «Του καφενείου και της ταβέρνας». Ωστόσο δεν είναι και άγνωστο στους νεότερους αναγνώστες, αφού συμπεριλαμβάνεται στον τόμο «Φέιγ βολάν της Κατοχής» με 80 κατοχικά χρονογραφήματα του Βάρναλη που τα διάλεξε ο φίλος Γιώργος Ζεβελάκης.

Το χρονογράφημα όπως θα δείτε δεν αφήνει να φανεί η φονική πείνα του χειμώνα εκείνου -προφανώς η λογοκρισία δεν θα το επέτρεπε. Από την άλλη, μην ξεχνάμε πως για να τονωθεί το ηθικό του αναγνώστη ώστε να αντέξει τη μαυρίλα, χρειάζονταν εύθυμα κι αισιόδοξα κείμενα.

Στο ιστολόγιο δεν έχουμε δημοσιεύσει άρθρο για το περιστέρι, δηλαδή για τα λεξιλογικά και τα φρασεολογικά του. Να πούμε απλώς ότι υπάρχει η έκφραση «κάνει την αθώα περιστερά» για κάποιον που παριστάνει ότι δεν έχει καμιά συμμετοχή σε κάποια επιλήψιμη πράξη, ακριβώς επειδή το περιστέρι είναι σύμβολο όχι μόνο της ειρήνης αλλά και της αθωότητας.

Η αθώα περιστερά
(Πρωία, 11.01.1942)

Το βράδυ των Θεοφανίων η «σπιτικιά» ταβέρνα του Μήτσου ήτανε φίσκα. Μα ο ταβερνιάρης απουσίαζε. Τα νερά είχαν αγιαστεί, άρα και όλα τα κρασιά της Αθήνας, εξόν από του Μήτσου. Γιατί το δικό του κρασί είναι το μόνο ανέρωτο σ’ όλη την Αθήνα. Ο ίδιος όμως ο ταβερνιάρης κολάστηκε. Όταν παρουσιάστηκε στην πόρτα και πέρασε με βήμα γρήγορο κι απλωτό μέσα από το διάδρομο των τραπεζιών σαν άνθρωπος που άργησε, όλοι τού πατήσανε τη φωνή:

–Τέτοια ώρα έρχεσαι στο μαγαζί σου;

Ο Μήτσος σταμάτησε κι έχωσε το χέρι στην τσέπη του. Έβγαλε από κει ένα ολόασπρο περιστέρι, σαν το χιόνι, με τις χάντρες των ματιών του κλειστές και με το κεφάλι πεσμένο δίπλα. Λες και κοιμότανε.

–«Και το πνεύμα εν είδει περιστεράς»!, είπε ο βαρελοπατέρας. Ακόμα ζεστό είναι…

Ο Μήτσος είναι διάσημος περιστεροθήρας με το λάστιχο. Το λάστιχο το έχει διαρκώς στην τσέπη μαζί με τα πολεμεφόδια: κομματάκια μολύβι. Η γειτονιά έχει –ή μάλλον είχε— πολλά αδέσποτα περιστέρια. Τον καλό καιρό τα έβλεπε κανείς κοπαδιαστά να πετούνε και να «σκιάζουν τον ήλιο» ή να τσιμπολογάνε χάμου στην άσφαλτο τα ψίχουλα, που τους ρίχνανε κάποιες πονετικές κυράδες από τα μπαλκόνια. Ο Μήτσος έβγαινε χαράματα έξω και με το λάστιχο έστελνε «εις τόπον δροσερόν, εις τόπον χλοερόν, ένθα απέδρα πάσα οδύνη, λύπη και στεναγμός» (δηλ. στην τσέπη του) δυο και τρία μαζί περιστέρια. Τώρα όμως τα περιστέρια αραιώσανε πολύ κι επομένως παρουσιάστηκε «κρίση» στο επάγγελμα. Πάντως κατορθώνει συχνά να αραιώνει κι αυτά τα λίγα.

–Μα δεν ντρέπεσαι να σκοτώνεις τα αθώα αυτά πετούμενα, του φώναξε κάποιος αισθηματικός πελάτης.

–«Ου κοπιά ουδέ σπείρει[1]», είπε μ’ εμβρίθεια ο φονιάς. Γιατί να θερίζουν; Άλλωστε τώρα δε βρίσκουνε τι να φάνε. Θα ψοφήσουνε που θα ψοφήσουνε. Καλύτερα να τα απαλλάξει κανείς από τα βάσανα μιαν ώρα αρχύτερα.

–Η καλοσύνη σου, διέκοψε κάποιος.

–Μα τι τα θες! Τώρα δε βρίσκονται εύκολα. Πέσανε απάνω τους όλοι οι λεχρίτες και τα καθαρίζουνε αράδα…

Πήρε μια καρέκλα κι έκατσε σ’ ένα τραπέζι να κεραστεί κατά το παλιό έθιμο του μαγαζιού. Για ν’ ανοίγει το μαγαζί του, πρέπει οι πελάτες να τον κερνάνε. Σαν μπορείς, κάνε κι αλλιώς.

–Αλλά τα «άτιμα», εξακολούθησε, δεν τρώγονται. Τ’ αφήνω να σιτέψουν, τα βράζω κατόπι κι ύστερα τα ψήνω στη σκάρα ή τα κάνω σάλτσα στην κατσαρόλα. Τίποτα αυτά. Μεντζεσόλες!…

–Δεν είσαι κι ευχαριστημένος, τζάμπα πράμα.

–Πρέπει οι κόποι να αμείβονται, πρόσθεσε ειρωνικά ένας άλλος.

Κι όλο το μαγαζί άφησε κατά μέρος κάθε άλλη κουβέντα και συζητούσε περί της «αθώας περιστεράς».

–Πρέπει να τ’ αφήσεις πολλές μέρες να σιτέψουν, όσο ν’ αρχίσουνε να μυρίζουν, όπως κάνουνε και τα φαζάνια. Τότες γίνονται τρυφερά…

–Ο Νάσος, είπε ένας άλλος, τα ξεπουπουλιάζει πρώτα, τα ξεκοιλιάζει καλά· ύστερα τα βάζει μέσα στο χλιαρό νερό εικοσιτέσσαρες ώρες, όπως τα κουκιά και τον μπακαλιάρο. Ύστερα ψημένα στη σκάρα, γίνονται λουκούμι.

–Ν’ αλλάξεις ταχτική, είπε άλλος. Να βρεις τις φωλιές τους και ν’ ανεβαίνεις να παίρνεις τα πιτσούνια, μόλις αρχίσουνε να βγάζουν φτερά. Άμα τα σφάξεις και τ’ αφήσεις να σιτέψουν ύστερα θα τα τυλίξεις μέσα σε φέτες από λαρδί, θα τα βάλεις ένα-ένα μέσα σε μια κουφωμένη μελιτζάνα και θα τα κάνης στην κατσαρόλα… Θεός!

–Τι λες αδερφέ. Ν’ ανεβαίνω στα κεραμίδια των πολυκατοικιών; Δικά μου είναι;

— Ε, τότε να μην τα σκοτώνεις παρά να τα πιάνεις ζωντανά και να τα ποτίζεις μισό ποτηράκι κονιάκ· και μετά μια ώρα να τα σφάζεις… Το κρέας τους γίνεται τρυφερό σαν της μπεκάτσας…

–Πώς να τα πιάσω;

–Με το αγκίστρι!

–Τι λες, αδερφέ, να ψαρεύω στη στεριά κι ο κόσμος να με βλέπει… Αυτό το άσπρο περιστέρι, που είδατε, θα είναι που θα είναι μεντζεσόλα. Γιατί άμα το χτύπησα στο κεφάλι κι έπεσε, ξαφνικά τινάχθηκε απάνω κατάκορφα, κι άρχισε να γυρίζει γρήγορα στον αέρα σαν αδράχτι… κι ύστερα ξανάπεσε. Αρσενικός παππούς θα είναι!

–Γρουσούζη! του φώναξε κάποιος. Τέτοια μέρα πήγες να σκοτώσεις το… πνεύμα; Θα μας φέρεις τον κατακλυσμό.

Και πραγματικά από κείνην την ημέρα δε σταματήσανε οι καταρράχτες τ’ ουρανού.

[1] Συμφυρμός από δύο ευαγγελικά χωρία: «κατανοήσατε τα κρίνα πώς αυξάνει· ου κοπιά ουδέ νήθει» (Λουκ. 12.27) και «εμβλέψατε εις τα πετεινά του ουρανού ότι ου σπείρουσιν ουδέ θερίζουσιν» (Ματθ. 6.26).

φαζάνια: οι φασιανοί.

ΠΗΓΗ: sarantakos.wordpress.com

Δημοφιλή Νέα

Γι’ αυτή την όμορφη εικόνα αξίζει ν’ αγωνίζεσαι, του Γιώργου Τσιάκαλου

Γι’ αυτή την όμορφη εικόνα αξίζει ν’ αγωνίζεσαι, του Γιώργου Τσιάκαλου


Έφτασαν στη Λέσβο το Φεβρουάριο του 2016. Μια μητέρα από τη Συρία με τα πέντε της παιδιά. Ήταν ακόμη…

Εργαστήριο Ζαχαροπλαστικής και αρτοποιίας Γ. Σιδηρόπουλου: Φιλοξενία του 6ου Νηπιαγωγείου Πτολεμαΐδας

Εργαστήριο Ζαχαροπλαστικής και αρτοποιίας Γ. Σιδηρόπουλου: Φιλοξενία του 6ου Νηπιαγωγείου Πτολεμαΐδας


Το εργαστήριο ζαχαροπλαστικής και αρτοποιϊας του Γ. Σιδηρόπουλου στο 2ο χλμ. Πτολεμαϊδας - Ανατολικο…

Καταγγελία μελών διοίκησης Προμηθευτικού Συνεταιρισμού Προσωπικού  (Π.ΣΥ.Π.) Δ.Ε.Η.

Καταγγελία μελών διοίκησης Προμηθευτικού Συνεταιρισμού Προσωπικού (Π.ΣΥ.Π.) Δ.Ε.Η.


«Συνεταιρισμός στον Γύψο» Μετά την τελευταία εκλογική διαδικασία του Ιουνίου του 2016, ο Π.Σ.Υ.Π. Δ…

Δείτε τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων στο ptolemaida.tv (17-10-17)
Πρόσκληση στην παρουσίαση του εκπαιδευτικού ποντιακού παραμυθιού

Πρόσκληση στην παρουσίαση του εκπαιδευτικού ποντιακού παραμυθιού "Ο παθός μαθός" της Παρθένας Τσοκτουρίδου στην Πτολεμαΐδα


Πρόσκληση στην παρουσίαση του εκπαιδευτικού ποντιακού παραμυθιού "Ο παθός μαθός" της Παρθένας Τσοκτο…

Γ' Εθνική: Νέο «τρίποντο» κορυφής για Α.Ε. Ποντίων και Μακεδονικό Φούφα, μεγάλη νίκη για Ερμή Αμυνταίου - Τα αποτελέσματα και η βαθμολογία

Γ' Εθνική: Νέο «τρίποντο» κορυφής για Α.Ε. Ποντίων και Μακεδονικό Φούφα, μεγάλη νίκη για Ερμή Αμυνταίου - Τα αποτελέσματα και η βαθμολογία


Η 4η εμβόλιμη αγωνιστική πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τετάρτης στον 3ο Όμιλο της Γ' Εθ…

3ο Διεθνές Συνέδριο για την Προώθηση της Εκπαιδευτικής Καινοτομίας στη Λάρισα (φωτογραφίες)

3ο Διεθνές Συνέδριο για την Προώθηση της Εκπαιδευτικής Καινοτομίας στη Λάρισα (φωτογραφίες)


Με μεγάλη επιτυχία υλοποιήθηκε το εργαστήρι με τίτλο:  «Αξιοποίηση των παραμυθιών με τη Θεωρία …

ΚΕ.Π.ΚΑ. - Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών Δυτικής Μακεδονίας: Νέο ωράριο λειτουργίας

ΚΕ.Π.ΚΑ. - Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών Δυτικής Μακεδονίας: Νέο ωράριο λειτουργίας


Το Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών (ΚΕ.Π.ΚΑ.) Δυτικής Μακεδονίας ενημερώνει τους καταναλωτές ότι από τ…

Μουσικό Σχολείο Πτολεμαΐδας: Πρόσκληση σε Χριστουγεννιάτικη Συναυλία

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Το Μουσικό Σχολείο Πτολεμαΐδας σας προσκαλεί στην Χριστουγεννιάτικη Συναυλία που θα παρουσιάσει η Συμφωνική

Περισσότερα

ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Π.Δ.Μ.: Προτάσεις για την αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων Δυτικής Μακεδονίας

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα ​Επιστολή με παρατηρήσεις - προτάσεις για την αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων Δυτικής Μακεδονίας απέστειλε

Περισσότερα

Η ΕΤΕ/ΔΕΗ εκφράζει την έντονη διαφωνία της για την ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Παραμονές Χριστουγέννων 2016 η Διοίκηση της ΔΕΗ αποφάσισε να γραφτεί ο επίλογος για

τον ΑΔΜΗΕ υπογράφοντας το τελικό κείμενο

Περισσότερα

ΕΡΤ Κοζάνης & Ιερά Μητρόπολη Σερβίων και Κοζάνης: Ραδιομαραθώνιος αγάπης για τους άπορους συμπολίτες μας «Προσφέρω με την καρδιά μου»

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Στις 19 Δεκεμβρίου ημέρα Δευτέρα και από ώρα 09.00 π.μ μέχρι και στις 14.00 μ.μ, η ΕΡΤ Κοζάνης (100,2 και 100,6 FM)

Περισσότερα

ΓΕΝΟΠ/ΔΕΗ: Με «εορταστικές εκδηλώσεις» για την απόφαση της Ε.Π του Ευρωκοινοβουλίου σχετικά με το αίτημα της ΔΕΗ για τους ρύπους προσπαθεί η Greenpeace να ξεχάσει τον πόνο της ότι: οι λιγνιτικές επενδύσεις δεν ακυρώνονται

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Είχαν τρομερή αγωνία και άγχος

Μπορεί και να τους είχε κοπεί και η όρεξη

Τα βράδια στριφογύριζαν στο κρεβάτι βλέποντας εφιάλτες.

Περισσότερα

Πολιτιστικός Σύλλογος Πτολεμαϊδας "Ο Σωτήρας": Πρόσκληση στη 2η Χριστουγεννιάτικη εκδήλωση

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Πτολεμαΐδας «Ο Σωτήρας» σας προσκαλεί να τιμήσετε με την παρουσία σας την 2 η Χριστουγεννιάτικη

Περισσότερα

Εντατικοποιούνται τα μέτρα ασφάλειας και αστυνόμευσης σε όλη τη χώρα για την εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανείων

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Κλιμακώνονται τα προγράμματα ασφάλειας και αστυνόμευσης της Ελληνικής Αστυνομίας, σε ολόκληρη τη χώρα,

Περισσότερα

ΚΕΠΚΑ Δυτικής Μακεδονίας: Παιχνίδια «κατάσκοποι»

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Τα συνδεδεμένα, στο ίντερνετ παιχνίδια, αποτυγχάνουν παταγωδώς, στην προστασία βασικών δικαιωμάτων των καταναλωτών, σε θέματα ασφάλειας

Περισσότερα

Ο Υπουργός Επικρατείας Χριστόφορος Βερναρδάκης στο www.kozani.tv (video)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Συνέντευξη για τις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις έδωσε στο www.kozani.tv και στους Σωκράτη Μουτίδη και Παναγιώτη Τσαρτσιανίδη ο Υπουργός Επικρατείας

Περισσότερα

ΔΕΗ: Υπενθύμιση για Ρύθμιση Οφειλών

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Η ΔΕΗ υπενθυμίζει στους πελάτες της ότι στις 31/12/2016 λήγει το ιδιαίτερα ευνοϊκό

πρόγραμμα διακανονισμού

Περισσότερα

Ο ποιητής του λαού και κονταρομάχος των φτωχών Κώστας Βάρναλης

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Σαν σήμερα (16/12/1974) φεύγει από την ζωή ο Κώστας Βάρναλης

Σαν σήμερα (16/12/1974) φεύγει από την ζωή ο Κώστας Βάρναλης ο κομμουνιστής ποιητής Κώστας Βάρναλης.

Περισσότερα

ΔΕΗ: Αναγνώριση του αιτήματος για δωρεάν δικαιώματα CΟ2

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Δεύτερη αναγνώριση του δίκαιου αιτήματος της Ελλάδας για δωρεάν χορήγηση δικαιωμάτων

εκπομπής CO2 αποτελεί

Περισσότερα

Πανελλαδική κινητοποίηση των συνταξιούχων (video)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Video από την μαζική κινητοποίηση στο κέντρο της Αθήνας που  πραγματοποίησαν χθες το απόγευμα χιλιάδες συνταξιούχοι από όλη τη χώρα στο κέντρο της Αθήνας.

Περισσότερα

Ευρωκοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ: «Καθαρή» ενέργεια και «πράσινη» ανάπτυξη: μανδύας για εγγυημένα κέρδη για το κεφάλαιο.

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Στη συζήτηση για τη «δέσμη μέτρων Καθαρή Ενέργεια για όλους» στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου στο Στρασβούργο παρενέβη ο ευρωβουλευτής

Περισσότερα

Δείτε τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων στο ptolemaida.tv (16-12-16)

Διαβάστε τα πρωτοσέλιδα της Παρασκευής (16-12-16)

Περισσότερα

Πολιτιστικός Σύλλογος Οικ. Καρδιάς Πτολεμαϊδας "Η Μέρα": Πρόσκληση σε εκδήλωση

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Οικ. Καρδιάς Πτολεμαϊδας "Η Μέρα" σας προσκαλεί στην εκδήλωση Κόλντα Μπάμπω

Περισσότερα

Επείγουσα ερώτηση προς την Κομισιόν και προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της Λαϊκής Ενότητας, Νίκος Χουντής

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα «Για πόσα χρόνια δεσμεύτηκε η ελληνική κυβέρνηση για πλεόνασμα 3,5%»;

Περισσότερα

Κίνηση "Απελάστε το Ρατσισμό": Συγκέντρωση κατά του ρατσισμού και του φασισμού στην Πτολεμαΐδα

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα 18 Δεκέμβρη, Παγκόσμια Ημέρα του Μετανάστη:

Συγκέντρωση κατά του ρατσισμού και του φασισμού, των πολέμων και της φτώχειας

Περισσότερα

Καταγραφή δεσποζόμενων ζώων στο δήμο Εορδαίας

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Δήμος Εορδαίας ενημερώνει ότι, σύμφωνα με την παρ.1 του άρθ.5 του Νόμου 4039/2012 και με την τροποποίηση του Ν. 4235/2014

Περισσότερα

Γιώργος Κασαπίδης: Κατάθεση ερώτησης για την απρόσκοπτη προσβασιμότητα σε δημόσιους και κοινόχρηστους χώρους

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι συμπολίτες μας ως προς την απρόσκοπτη προσβασιμότητα

Περισσότερα