03 Απριλίου 2026

Ο 95χρονος Ευάγγελος Τσαχουρίδης μαχητής του ΔΣΕ που ζει μόνιμα στην Πολωνία με καταγωγή από την Ποντοκώμη Κοζάνης, γράφει για το αγαπημένο του χωριό ! (kozani.tv)

Ο 95χρονος Ευάγγελος Τσαχουριδης, μαχητής του ΔΣΕ, που ζει μόνιμα στην Πολωνία με καταγωγή από την Ποντοκώμη Κοζάνης, γράφει για το χωριό του:

Η ηρωική Ποντοκώμη μέσα από τις αναμνήσεις του μεγάλου Έλληνα  επαναστάτη μουσικού Μίκη: 

Η αναμνήσεις  του Μίκη είναι καθαρές  (εκτός ότι η απόσταση ... του κάτω μέρους του χωριού με το πάνω δεν είναι πολύ μεγάλη ...μικρή είναι και ήπια κλίση , άλλα μετά από μια δύσκολη μέρα του ΄60 με  "συντροφιά" τους χαφιέδες και τους παρακρατικούς όλη την μέρα  , δικαιολογείτε να του φαίνεται του Μίκη  και μακρινή και μεγάλη η ανηφόρα ....Μετά τον ερχομό του Μίκη στο χωριό ,την ομιλία του ...τα τραγούδια , που τραγούδησαν εκατοντάδες άνθρωποι ,τα δίκοχα του ΕΛΑΣ , τα ποντιακά πισία, πιροσκι κλπ ....ήρθε η τρομοκρατία και η βία ... για εβδομάδες είχαμε βίαιες προσαγωγές , κρατητήρια .....μέχρι και δια παντός αποβολή , από όλα τα γυμνάσια του νομού Κοζανης ,στην μικρή όμορφη κοπελίτσα , που "εγκλημάτησε" δίνοντας ένα τριαντάφυλλο  στον  Μίκη ..... οι κάτοικοι πράγματι ονόμασαν το υπαίθριο μεγάλο αμφιθέατρο  "Μίκης Θεοδωράκης" όπου γίνονται κορυφαίες πολιτιστικές εκδηλώσεις ...

Η Ποντοκώμη είναι  το μεγαλύτερο προσφυγικό ,ποντιακό χωριό στον νομό Κοζανης και μάλλον σε όλη την Δυτική Μακεδονία  (το 85% Καρσλήδες πόντιοι και οι υπόλοιποι από άλλα μέρη του Πόντου , 100% εγγράμματοι εδώ και  δυο αιώνες  με δάσκαλους από το Φροντιστήριο Τραπεζούντας (ιδρύθηκε το 1682 ), μιλούσαν  ποντιακά μητρική ,τουρκικά και ρώσικα  . Πολλοί δάσκαλοι ,μηχανικοί  από την πρώτη γενιά ...μέχρι σήμερα το χωριό βγάζει μηχανικούς -τεχνικούς -τεχνίτες . Δεν είναι ανταλλάξιμοι της Λωζάννης , άλλα ήρθαν "αυτοβούλως" στην Ελλάδα κατόπιν ....παρέμβασης -προτροπής  του Νίκου Καζαντζάκη.

Το χωριό σχεδιάστηκε από τους κατοίκους του ( από τους μηχανικούς Πατσίδη  και Σουμελίδη σπουδαγμένους στην Μόσχα επί Τσάρου) με το ιπποδάμειο σύστημα  (παράλληλοι και κάθετοι δρόμοι ... αντί  πλατείας στο κέντρο ένα μεγάλο βουλεβαρτο (αστικο δασιλειο ) χωρίς εκκλησία  (την μετέφεραν εκεί μετά το 1950 και την ήττα του ΔΣΕ ) είχε βιβλιοθήκη (κάηκε ) , θεατρική ομάδα , πολλές  βεγγέρες το'30 ,κινηματογράφο , κορυφαία ποδοσφαιρική ομάδα (4η Εθνικη).

Επηρεασμένοι οι Καρσλήδες από την ρωσική Επανάσταση του 1905 ενταθήκαν στην ρωσική αριστερά και ερχόμενοι στην Ελλάδα οργανωθήκαν μαζικά στις γραμμές του ΚΚΕ . Ήτανε η πρώτη κομματική οργάνωση του ΚΚΕ στην Δυτική Μακεδονία το 1927, εκλογικά 85% ΚΚΕ το '30 , μαζικές  δίκες ,εξορίες με το "Ιδιώνυμο"  το 1934 με αφορμή την θεατρική παράσταση "ο Λαζάραγας" ( θεατρικό γραμμένο στον Πόντο μετά την Επανάσταση του 1905 ) που ανέβασαν οι νεολαίοι της τότε ΟΚΝΕ .... , την κατάστρεψαν δυο φορές ... μια το καλοκαίρι του 1943 ( όπου σκότωσαν 60 νέους ανθρώπους  και έκαψαν το 90% των σπιτιών  ... αλλά οι γερμανοι-ελληνες παοτζίδες μας εφησαν εργαλεία -ζώα -οικοσυσκευή )  και μια το 1949 , όπου  λεηλάτησαν τα πάντα : πέτρες γωνιακες ,κεραμίδια ,γρεντιες ξύλινες , εργαλεία ,ζώα ,οικοσυσκευη κλπ  ( ενώ το 85% ήτανε εξορίες ή στην Σαλονίκη  στην βίαιη μεταφορά στο Καραβάν -σαράι ). Στο πρώτο αντάρτικο 1941-1945 οι κάτοικοι της Ποντοκώμης έδωσαν 115 αντάρτες στον Ε.Λ.Α,Σ. , ενώ στο δεύτερο αντάρτικο 1946-1949 έδωσαν 210 αγόρια και κορίτσια στον Δ.Σ.Ε.

Ακoλούθησε το γνωστό μεταεμφυλιακό καθεστώς 1950-1975 ,που ή  άλλαζες ή σε τσάκιζε σε όλα τα επίπεδα ενός ανθρώπου ....κι όμως ενώ τα περισσότερα χωρία  "άλλαξαν" , η Ποντοκώμη  άντεξε και το 1958 η ΕΔΑ  βγήκε πρώτο κόμμα ξανααγγίζοντας το προπολεμικό 85 % ...σήμερα για 5η φορά οι κάτοικοι θα αφήσουν τα σπίτια τους ( μιας που από κάτω η γης έχει κάρβουνο.... και θα μετατραπεί  σε επιφανειακού βάθους ορυχείο ) ... θα μεταφερθεί σε άλλη θέση ( ήδη τα πρώτα 6 σπίτια στην νέα Ποντοκώμη έχουν ήδη κτιστεί )

Ευάγγελος Τσαχουριδης