figourini banner 1 2021

Ταινίες 002

Λέξεις και φράσεις τη ποντιακής διαλέκτου με αρχαιοελληνικές ρίζες: Ντοτερείς; - Κουίζω - Κ’ εγροικάς - Φευ’ς - Κλαινίεις - Ντ’ευτάς; (της Δέσποινας Μιχαηλίδου Καπλάνογλου)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Η επιλογή των λέξεων της Ποντιακής διαλέκτου προέρχονται από Ποντιακους στίχους τραγουδιών

ΠΟΝΤΙΑΚΑ

Ελενίτσα μ’ αγαπώ σε .

Έλα μίαν ας φιλώ σε

Ντο τερείς με και γελάς;

Ας σον πόνο μ’ ’κ’ εγροικάς

Ελενίτσα μ’, Ελένη μ’

Εποίκες με σεβνταλήν

Εγώ κουίζω κι εσύ φεύ’ς

Ντ’ άπονον καρδόπον έεις;

Εγώ λέγω κι εσύ πας

Ντο είναι ατά ντ’ ευτάς;

Το καρδόπο μ’ τυρα̤ννίεις

Και την ψ̌η μ’ πολλά κλαινίεις

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Ελενίτσα μου σε αγαπώ

Έλα μια φορά να σε φιλήσω

Τι με κοιτάς και γελάς

Από πόνο μου δεν καταλαβαίνεις

Ελενίτσα μου ,Ελένη μου

Με έκανες και σε ερωτεύτηκα

Εγώ φωνάζω και εσύ φεύγεις

Τι άπονη καρδιά έχεις

Εγώ λέω και εσύ πας

Τι είναι αυτά που κάνεις

Την καρδούλα μου τυραννάς

Και την ψυχή μου την κάνεις και κλαίει πολύ .

**************************************

ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ

Ντο τερείς ; – Κουίζω - Κ’ εγροικάς – Φευ’ς – Κλαινίεις - Ντ’ ευτάς ;

****************************************************************

Ντο τερείς

*

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη : Τηρώ

Ετυμολογία : τερώ=τηρώ

τηρέω < τηρός (ο φρουρός)

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : Κοιτώ ,επιτηρώ, φυλάττω

προσέχω

Συγγενικές λέξεις : τηρός τήρησις επιτήρηση τηρητέον

***************************************

Κουίζω

*

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη : Κοϊζω - Σκούω

Ετυμολογία : Σκούω-σκυύομαι

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : Φωνάζω δυνατά καλώ ονομαστικά, καλώ,προσκαλώ λαλώ, γρυλλίζω ,, βογκώ.

Συγγενικές λέξεις : Σκούξιμο.

************************************************

Κ’ εγροικάς

*

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη : Εγνεύω

εγραιίκα,γραιίκα.

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : Δεν καταλαβαίνεις

Συγγενικές λέξεις : εγροικίουμαι , εγροικισμένος.

***************************************************

Φευ’ς

*

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη : Φεύγω - Φεύω

Ετυμολογία : φεύγω < αρχαία ελληνική φεύγω

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : Φεύγεις

Συγγενικές λέξεις : φυγή

• φευγιό

• φυγάς

• φευγαλέος

***************************************************

Κλαινίεις

*

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη : , κλάμα

Ετυμολογία : Κλαίω. Ετυμολογείται από το κλάω =σπάω.

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο : Στενοχωρείς , κάνεις να κλάψει,οδύρεται

Συγγενικές λέξεις :Κλαψιάρης=γκρινιάρης, μεμψίμοιρος

***************************************************

Ντ’ ευτάς ;

*

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη : Ευθεία - ευθύς

Ετυμολογία : ευθειάζω μεσαιωνική ελληνική εὐθειάζω ,ευθειάω

μεσαιωνική ελληνική φτειάνω / φθειάνω < εὐθειάζω < αρχαία ελληνική εὐθεία, θηλυκό του εὐθύς.

Αόριστος εποίκα, από το αρχ παρακ,πεποίηκα, του ρήμ, ποιώ,

Απόδοση στην νεοελληνική διάλεκτο :

Τι κάνεις

Κάνω κάτι ευθύ, ισιώνω κάτι.

Συγγενικές λέξεις :φκιασίδι (Υπάρχει και η άποψη: < ελληνιστική κοινή φυκίασις < αρχαία ελληνική φύκιον / φυκίον, υποκοριστικό του φῦκος. Σ’ αυτή την περίπτωση προηγείται ο τύπος φκιασίδι)

• (παρωχημένο) φκυασίδι

• (παρωχημένο) φτειασίδι

************************************************************************

Δημοφιλή Νέα

O Γιώργος Ευκολίδης στο kozani.tv | Μιλά για την αγορά της Δ. Μακεδονίας τα προβλήματα και τις προοπτικές αλλά και για το 10ο ετήσιο bazaar του καταστήματος του | Δείτε το video
Ο Νίκος Βουνοτρυπίδης στο kozani.tv για την εκδήλωση του «Εορδαία SOS» (video)

Ο Νίκος Βουνοτρυπίδης στο kozani.tv για την εκδήλωση του «Εορδαία SOS» (video)


Ο Νίκος Βουνοτρυπίδης στο kozani.tv για την εκδήλωση του «Ε…

Έντονή χαλαζόπτωση στην πόλη της Κοζάνης και στην ευρύτερη περιοχή (Φωτο)
Επανασύνδεση ηλεκτρικού ρεύματος σε πολίτες του Δήμου Εορδαίας με χαμηλά εισοδήματα

Επανασύνδεση ηλεκτρικού ρεύματος σε πολίτες του Δήμου Εορδαίας με χαμηλά εισοδήματα


Επιτροπή για την επανασύνδεση του ηλεκτρικού ρεύματος…

Σούπερ μάρκετ: Το νέο ωράριο λειτουργίας - Αλλαγές και στις αποστάσεις

Σούπερ μάρκετ: Το νέο ωράριο λειτουργίας - Αλλαγές και στις αποστάσεις


Τη δυνατότητα στα καταστήματα τροφίμων (σούπερ μάρκετ…

Νέα χαλαζόπτωση και έντονη βροχή στην πόλη της Κοζάνης και στην ευρύτερη περιοχή (video)
Έλεγχοι ταχείας ανίχνευσης κορωνοϊού (rapid tests) στην περιοχή Κουρί της Πτολεμαΐδας (στις αθλητικές εγκαταστάσεις του Ομίλου Αντισφαίρισης)
Τι αλλάζει από σήμερα με νυχτερινή κυκλοφορία - Σε ποιους χώρους εστίασης επιστρέφει η μουσική

Μουσικό Σχολείο Πτολεμαΐδας: Πρόσκληση σε Χριστουγεννιάτικη Συναυλία

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Το Μουσικό Σχολείο Πτολεμαΐδας σας προσκαλεί στην Χριστουγεννιάτικη Συναυλία που θα παρουσιάσει η Συμφωνική

Περισσότερα

ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Π.Δ.Μ.: Προτάσεις για την αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων Δυτικής Μακεδονίας

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα ​Επιστολή με παρατηρήσεις - προτάσεις για την αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων Δυτικής Μακεδονίας απέστειλε

Περισσότερα

Η ΕΤΕ/ΔΕΗ εκφράζει την έντονη διαφωνία της για την ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Παραμονές Χριστουγέννων 2016 η Διοίκηση της ΔΕΗ αποφάσισε να γραφτεί ο επίλογος για

τον ΑΔΜΗΕ υπογράφοντας το τελικό κείμενο

Περισσότερα

ΕΡΤ Κοζάνης & Ιερά Μητρόπολη Σερβίων και Κοζάνης: Ραδιομαραθώνιος αγάπης για τους άπορους συμπολίτες μας «Προσφέρω με την καρδιά μου»

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Στις 19 Δεκεμβρίου ημέρα Δευτέρα και από ώρα 09.00 π.μ μέχρι και στις 14.00 μ.μ, η ΕΡΤ Κοζάνης (100,2 και 100,6 FM)

Περισσότερα

ΓΕΝΟΠ/ΔΕΗ: Με «εορταστικές εκδηλώσεις» για την απόφαση της Ε.Π του Ευρωκοινοβουλίου σχετικά με το αίτημα της ΔΕΗ για τους ρύπους προσπαθεί η Greenpeace να ξεχάσει τον πόνο της ότι: οι λιγνιτικές επενδύσεις δεν ακυρώνονται

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Είχαν τρομερή αγωνία και άγχος

Μπορεί και να τους είχε κοπεί και η όρεξη

Τα βράδια στριφογύριζαν στο κρεβάτι βλέποντας εφιάλτες.

Περισσότερα

Πολιτιστικός Σύλλογος Πτολεμαϊδας "Ο Σωτήρας": Πρόσκληση στη 2η Χριστουγεννιάτικη εκδήλωση

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Πτολεμαΐδας «Ο Σωτήρας» σας προσκαλεί να τιμήσετε με την παρουσία σας την 2 η Χριστουγεννιάτικη

Περισσότερα

Εντατικοποιούνται τα μέτρα ασφάλειας και αστυνόμευσης σε όλη τη χώρα για την εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανείων

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Κλιμακώνονται τα προγράμματα ασφάλειας και αστυνόμευσης της Ελληνικής Αστυνομίας, σε ολόκληρη τη χώρα,

Περισσότερα

ΚΕΠΚΑ Δυτικής Μακεδονίας: Παιχνίδια «κατάσκοποι»

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Τα συνδεδεμένα, στο ίντερνετ παιχνίδια, αποτυγχάνουν παταγωδώς, στην προστασία βασικών δικαιωμάτων των καταναλωτών, σε θέματα ασφάλειας

Περισσότερα

Ο Υπουργός Επικρατείας Χριστόφορος Βερναρδάκης στο www.kozani.tv (video)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Συνέντευξη για τις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις έδωσε στο www.kozani.tv και στους Σωκράτη Μουτίδη και Παναγιώτη Τσαρτσιανίδη ο Υπουργός Επικρατείας

Περισσότερα

ΔΕΗ: Υπενθύμιση για Ρύθμιση Οφειλών

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Η ΔΕΗ υπενθυμίζει στους πελάτες της ότι στις 31/12/2016 λήγει το ιδιαίτερα ευνοϊκό

πρόγραμμα διακανονισμού

Περισσότερα

Ο ποιητής του λαού και κονταρομάχος των φτωχών Κώστας Βάρναλης

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Σαν σήμερα (16/12/1974) φεύγει από την ζωή ο Κώστας Βάρναλης

Σαν σήμερα (16/12/1974) φεύγει από την ζωή ο Κώστας Βάρναλης ο κομμουνιστής ποιητής Κώστας Βάρναλης.

Περισσότερα

ΔΕΗ: Αναγνώριση του αιτήματος για δωρεάν δικαιώματα CΟ2

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Δεύτερη αναγνώριση του δίκαιου αιτήματος της Ελλάδας για δωρεάν χορήγηση δικαιωμάτων

εκπομπής CO2 αποτελεί

Περισσότερα

Πανελλαδική κινητοποίηση των συνταξιούχων (video)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Video από την μαζική κινητοποίηση στο κέντρο της Αθήνας που  πραγματοποίησαν χθες το απόγευμα χιλιάδες συνταξιούχοι από όλη τη χώρα στο κέντρο της Αθήνας.

Περισσότερα

Ευρωκοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ: «Καθαρή» ενέργεια και «πράσινη» ανάπτυξη: μανδύας για εγγυημένα κέρδη για το κεφάλαιο.

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Στη συζήτηση για τη «δέσμη μέτρων Καθαρή Ενέργεια για όλους» στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου στο Στρασβούργο παρενέβη ο ευρωβουλευτής

Περισσότερα

Δείτε τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων στο ptolemaida.tv (16-12-16)

Διαβάστε τα πρωτοσέλιδα της Παρασκευής (16-12-16)

Περισσότερα

Πολιτιστικός Σύλλογος Οικ. Καρδιάς Πτολεμαϊδας "Η Μέρα": Πρόσκληση σε εκδήλωση

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Οικ. Καρδιάς Πτολεμαϊδας "Η Μέρα" σας προσκαλεί στην εκδήλωση Κόλντα Μπάμπω

Περισσότερα

Επείγουσα ερώτηση προς την Κομισιόν και προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της Λαϊκής Ενότητας, Νίκος Χουντής

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα «Για πόσα χρόνια δεσμεύτηκε η ελληνική κυβέρνηση για πλεόνασμα 3,5%»;

Περισσότερα

Κίνηση "Απελάστε το Ρατσισμό": Συγκέντρωση κατά του ρατσισμού και του φασισμού στην Πτολεμαΐδα

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα 18 Δεκέμβρη, Παγκόσμια Ημέρα του Μετανάστη:

Συγκέντρωση κατά του ρατσισμού και του φασισμού, των πολέμων και της φτώχειας

Περισσότερα

Καταγραφή δεσποζόμενων ζώων στο δήμο Εορδαίας

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Δήμος Εορδαίας ενημερώνει ότι, σύμφωνα με την παρ.1 του άρθ.5 του Νόμου 4039/2012 και με την τροποποίηση του Ν. 4235/2014

Περισσότερα

Γιώργος Κασαπίδης: Κατάθεση ερώτησης για την απρόσκοπτη προσβασιμότητα σε δημόσιους και κοινόχρηστους χώρους

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι συμπολίτες μας ως προς την απρόσκοπτη προσβασιμότητα

Περισσότερα