Tsiogas ΒΑΝΝΕΡ ΟΡΙΖΟΝΤΙΟ 001

σ

Ποντιακές λέξεις με Αρχαιοελληνκή προέλευση: Αγρέλαφον, Κόφτεται, Μαρικούνται, Εντόκαν, Ψέσκουν, Αργυροχάλκιν ( της Δέσποινας Μιχαηλίδου - Καπλάνογλου)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Η επιλογή των λέξεων της Ποντιακής διαλέκτου προέρχονται από Ποντιακούς στίχους τραγουδιών

ΠΟΝΤΙΑΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ

ΑΓΡΕΛΑΦΟΝ

Η θάλασσα να κόφτεται να ίνεται τσαΐρια

να κατηβαίν΄τα αγρέλαφα να βόσκουν σα τσαΐρια

Τα αγρέλαφα όλια βόσκουνταν και όλα μαρικούνται

και ένα μικρόν αγρέλαφον μικρόν αγρελαφόπον

ούτε θέλει να βόσκεται ούτε να μαρυκάται

-Ντο έπαθες αγρέλαφον μικρόν αγρελαφόπον

και ούτε θέλεις να βόσκεσαι κι ούτε να μαρουκάσαι

--Εντόκαν το πουλόπο μου ση Σέρας το ποτάμιν

Εκείνο κι΄άλλα τέσσερα ένας αβζής εντώκεν

και τώρα ψέσκουν ακεί περ΄σ΄έναν αργυροχάλκιν.

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ

ΑΓΡΙΟ ΕΛΑΦΙ

Η θάλασσα να έπαυε να υπάρχει και να γίνει λιβάδια

να κατεβαίναν τα άγρια ελάφια να βοσκήσουν στα λιβάδια.

Τα άγρια ελάφια όλα βοσκούσαν και όλα αναμασούσαν την τροφή τους

Και ένα μικρο άγριο ελάφι, μικρο άγριο ελαφάκι

ούτε θέλει να βοσκίσει ούτε να αναμασά.

--Τι έπαθες άγριο ελάφι μικρό άγριο ελαφάκι

και ούτε θέλεις να βοσκάς και ούτε να αναμασάς (την τροφή σου )

– Κτύπησαν το πουλάκι μου στης Σέρας το ποτάμι

Εκείνο και αλλά τέσσερα ένας κυνηγός τα κτύπησε

και τώρα ψήνονται εκεί πέρα μέσα στο Αργυροχάλκινο (καζάνι ).

ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΠΟΝΤΙΑΚΩΝ ΛΕΞΕΩΝ

Αγρέλαφον , Κόφτεται , Μαρικούνται, Εντόκαν ,Ψέσκουν , Αργυροχάλκιν

********************************************

1.Αγρέλαφον

Προέρχεται από τις αρχαιοελληνικές λέξεις : Αγρός + ἔλαφος

Ετυμολογία : Άγριο άγριος < (κληρονομημένο) αρχαία ελληνική ἄγριος < ἀγρός• αυτός που ζει και αναπτύσσεται στους αγρούς

Ελάφι ελάφι < (κληρονομημένο) μεσαιωνική ελληνική ἐλάφι(ν) < ελληνιστική κοινή ἐλάφιον < αρχαία ελληνική ἔλαφος

Στην νεοελληνική αποδίδεται: Άγριο ελάφι

Σύνθετη ή συγγενής λέξη : ελαφοκέρατο ελαφόπουλο

*****************************************************

2. Κόφτεται - κόφτω

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη :.Κόπτω

παθ. κόφκουμαι

Ετυμολογία

Στην νεοελληνική αποδίδεται: Παύω να υπάρχω,Διακόπτω ,ματαιώνω.

Σύνθετη ή συγγενής λέξη : Κοφτός ,κοψίματα

*****************************************************

3. Μαρικούνται

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη Μηρυκάζω

Ετυμολογία μηρυκάζω < αρχαία ελληνική μηρυκάζω

Στην νεοελληνική αποδίδετα (για χορτοφάγα ζώα) : Αναμασώ καλά την τροφή, αφού πρώτα την επαναφέρω από το στομάχι στο στόμα.

1. (μεταφορικά) επαναλαμβάνω τα ίδια (δικά μου ή λόγια άλλων)

Σύνθετη ή συγγενής λέξη : μηρυκασμός

• μηρυκαστικό

• μηρυκαστικός

********************************************

4.Εντόκαν

Προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη : Ενέδωκα

Ετυμολογία : Ενέδωκα – ενδώκα αόριστος του ρήματος κρούω

Χρόνοι :κρούω - έκρουον – παίσω - επαία- πέποικα , επεκρούκεν

Στην νεοελληνική αποδίδεται: Εκτύπησα

Σύνθετη ή συγγενής λέξη : Κρούσμα, κρουστικό .

**********************************

5 Ψέσκουν , ,

Προέρχεται από την αρχαιοελληνικής λέξη : Έψω (μαγειρεύω)

Ετυμολογία : ψήνω < μεσαιωνική ελληνική ψήνω και ψένω < από τύπους ἧψον ή ἡψήθην ή ἡψημένος του αρχαίου ἕψω (μαγειρεύω)

Στην νεοελληνική αποδίδεται: Ψήνω

Συγγενικές λέξεις

• Ψήσιμο ψησταριά ψηστήρι ψήστης ψηστιέρα ψηστικά

********************************************

6. Αργυροχάλκιν

Προέρχεται από τις αρχαιοελληνικές λέξεις : Άργυρος + χαλκός

Ετυμολογία :

άργυρος < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική ἄργυρος < ινδοευρωπαϊκή ρίζα *h₂erǵ- ἄργυρος < πρωτοϊνδοευρωπαϊκή *h₂erǵ-. Συγγενή: μυκηναϊκή 𐀫 (a-ku-ro), λατινική argentum

χαλκός < (διαχρονικό δάνειο) αρχαία ελληνική χαλκός

Στην νεοελληνική αποδίδεται: επιχάλκωση ορειχάλκινος χαλκέντερος χαλκογράφημα

Συγγενικές λέξεις: Εξαργυρώνω ,επάργυρος , επαργυρώνω,   εξαργύρωση ,

********************************************

Δημοφιλή Νέα

«Μπράβοι εισέβαλαν στο θέατρο για να σταματήσουν την παράσταση» του Χριστόφορου Ζαραλίκου (video)
Δείτε ΤΩΡΑ την 1η Εκπομπή
Ο διοικητή του
Ζαραλίκος σε Οικονόμου: «Είστε πλυντήριο μπράβων ή αγράμματος;» - Σφοδρή επίθεση για το συγχωροχάρτι στη Σταμάτη
Έγγραφο ντοκουμέντο για «λίστα Πέτσα»: Εντολή κυβέρνησης το πού θα δοθούν τα χρήματα

Έγγραφο ντοκουμέντο για «λίστα Πέτσα»: Εντολή κυβέρνησης το πού θα δοθούν τα χρήματα


Με εντολή του Μέγαρου Μαξίμου δόθηκαν στα ΜΜΕ τα χρήμα…

Σήμερα Παρασκευή 3 Δεκεμβρίου στις 19:00 ξεκινά το
Ο Χριστόφορος Ζαραλίκος στο thepressproject.gr: Τα έξι άτομα, το κοινό που τα έβγαλε έξω και οι «μεταλλικές σοκοφρέτες» (video)
kozani.tv | Ο καιρός στη Δυτική Μακεδονία από Παρασκευή 3 έως και Κυριακή 5 Δεκεμβρίου (video)

kozani.tv | Ο καιρός στη Δυτική Μακεδονία από Παρασκευή 3 έως και Κυριακή 5 Δεκεμβρίου (video)


kozani.tv | Ο καιρός στη Δυτική Μακεδονία από Παρασκευή 3 έω…

Μουσικό Σχολείο Πτολεμαΐδας: Πρόσκληση σε Χριστουγεννιάτικη Συναυλία

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Το Μουσικό Σχολείο Πτολεμαΐδας σας προσκαλεί στην Χριστουγεννιάτικη Συναυλία που θα παρουσιάσει η Συμφωνική

Περισσότερα

ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Π.Δ.Μ.: Προτάσεις για την αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων Δυτικής Μακεδονίας

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα ​Επιστολή με παρατηρήσεις - προτάσεις για την αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων Δυτικής Μακεδονίας απέστειλε

Περισσότερα

Η ΕΤΕ/ΔΕΗ εκφράζει την έντονη διαφωνία της για την ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Παραμονές Χριστουγέννων 2016 η Διοίκηση της ΔΕΗ αποφάσισε να γραφτεί ο επίλογος για

τον ΑΔΜΗΕ υπογράφοντας το τελικό κείμενο

Περισσότερα

ΕΡΤ Κοζάνης & Ιερά Μητρόπολη Σερβίων και Κοζάνης: Ραδιομαραθώνιος αγάπης για τους άπορους συμπολίτες μας «Προσφέρω με την καρδιά μου»

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Στις 19 Δεκεμβρίου ημέρα Δευτέρα και από ώρα 09.00 π.μ μέχρι και στις 14.00 μ.μ, η ΕΡΤ Κοζάνης (100,2 και 100,6 FM)

Περισσότερα

ΓΕΝΟΠ/ΔΕΗ: Με «εορταστικές εκδηλώσεις» για την απόφαση της Ε.Π του Ευρωκοινοβουλίου σχετικά με το αίτημα της ΔΕΗ για τους ρύπους προσπαθεί η Greenpeace να ξεχάσει τον πόνο της ότι: οι λιγνιτικές επενδύσεις δεν ακυρώνονται

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Είχαν τρομερή αγωνία και άγχος

Μπορεί και να τους είχε κοπεί και η όρεξη

Τα βράδια στριφογύριζαν στο κρεβάτι βλέποντας εφιάλτες.

Περισσότερα

Πολιτιστικός Σύλλογος Πτολεμαϊδας "Ο Σωτήρας": Πρόσκληση στη 2η Χριστουγεννιάτικη εκδήλωση

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Πτολεμαΐδας «Ο Σωτήρας» σας προσκαλεί να τιμήσετε με την παρουσία σας την 2 η Χριστουγεννιάτικη

Περισσότερα

Εντατικοποιούνται τα μέτρα ασφάλειας και αστυνόμευσης σε όλη τη χώρα για την εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανείων

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Κλιμακώνονται τα προγράμματα ασφάλειας και αστυνόμευσης της Ελληνικής Αστυνομίας, σε ολόκληρη τη χώρα,

Περισσότερα

ΚΕΠΚΑ Δυτικής Μακεδονίας: Παιχνίδια «κατάσκοποι»

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Τα συνδεδεμένα, στο ίντερνετ παιχνίδια, αποτυγχάνουν παταγωδώς, στην προστασία βασικών δικαιωμάτων των καταναλωτών, σε θέματα ασφάλειας

Περισσότερα

Ο Υπουργός Επικρατείας Χριστόφορος Βερναρδάκης στο www.kozani.tv (video)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Συνέντευξη για τις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις έδωσε στο www.kozani.tv και στους Σωκράτη Μουτίδη και Παναγιώτη Τσαρτσιανίδη ο Υπουργός Επικρατείας

Περισσότερα

ΔΕΗ: Υπενθύμιση για Ρύθμιση Οφειλών

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Η ΔΕΗ υπενθυμίζει στους πελάτες της ότι στις 31/12/2016 λήγει το ιδιαίτερα ευνοϊκό

πρόγραμμα διακανονισμού

Περισσότερα

Ο ποιητής του λαού και κονταρομάχος των φτωχών Κώστας Βάρναλης

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Σαν σήμερα (16/12/1974) φεύγει από την ζωή ο Κώστας Βάρναλης

Σαν σήμερα (16/12/1974) φεύγει από την ζωή ο Κώστας Βάρναλης ο κομμουνιστής ποιητής Κώστας Βάρναλης.

Περισσότερα

ΔΕΗ: Αναγνώριση του αιτήματος για δωρεάν δικαιώματα CΟ2

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Δεύτερη αναγνώριση του δίκαιου αιτήματος της Ελλάδας για δωρεάν χορήγηση δικαιωμάτων

εκπομπής CO2 αποτελεί

Περισσότερα

Πανελλαδική κινητοποίηση των συνταξιούχων (video)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Video από την μαζική κινητοποίηση στο κέντρο της Αθήνας που  πραγματοποίησαν χθες το απόγευμα χιλιάδες συνταξιούχοι από όλη τη χώρα στο κέντρο της Αθήνας.

Περισσότερα

Ευρωκοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ: «Καθαρή» ενέργεια και «πράσινη» ανάπτυξη: μανδύας για εγγυημένα κέρδη για το κεφάλαιο.

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Στη συζήτηση για τη «δέσμη μέτρων Καθαρή Ενέργεια για όλους» στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου στο Στρασβούργο παρενέβη ο ευρωβουλευτής

Περισσότερα

Δείτε τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων στο ptolemaida.tv (16-12-16)

Διαβάστε τα πρωτοσέλιδα της Παρασκευής (16-12-16)

Περισσότερα

Πολιτιστικός Σύλλογος Οικ. Καρδιάς Πτολεμαϊδας "Η Μέρα": Πρόσκληση σε εκδήλωση

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Οικ. Καρδιάς Πτολεμαϊδας "Η Μέρα" σας προσκαλεί στην εκδήλωση Κόλντα Μπάμπω

Περισσότερα

Επείγουσα ερώτηση προς την Κομισιόν και προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της Λαϊκής Ενότητας, Νίκος Χουντής

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα «Για πόσα χρόνια δεσμεύτηκε η ελληνική κυβέρνηση για πλεόνασμα 3,5%»;

Περισσότερα

Κίνηση "Απελάστε το Ρατσισμό": Συγκέντρωση κατά του ρατσισμού και του φασισμού στην Πτολεμαΐδα

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα 18 Δεκέμβρη, Παγκόσμια Ημέρα του Μετανάστη:

Συγκέντρωση κατά του ρατσισμού και του φασισμού, των πολέμων και της φτώχειας

Περισσότερα

Καταγραφή δεσποζόμενων ζώων στο δήμο Εορδαίας

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Δήμος Εορδαίας ενημερώνει ότι, σύμφωνα με την παρ.1 του άρθ.5 του Νόμου 4039/2012 και με την τροποποίηση του Ν. 4235/2014

Περισσότερα

Γιώργος Κασαπίδης: Κατάθεση ερώτησης για την απρόσκοπτη προσβασιμότητα σε δημόσιους και κοινόχρηστους χώρους

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι συμπολίτες μας ως προς την απρόσκοπτη προσβασιμότητα

Περισσότερα