stimolo BANNER 1

Το Κεφάλαιο παραμένει πάντα επίκαιρο

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΑΥΡΟΥΔΕΑΣ (*) - Πηγή: prin.gr

Εκατόν πενήντα χρόνια μετά την έκδοση του πρώτου του τόμου

το Κεφάλαιο του Καρλ Μαρξ εξακολουθεί να είναι επίκαιρο, δίνοντας το πλαίσιο για την ρεαλιστική κατανόηση της λειτουργίας του καπιταλιστικού συστήματος αλλά και τις αναλυτικές προϋποθέσεις για την κομμουνιστική πολιτική.

Καθοριστικό στοιχείο της ανάλυσης του Κεφαλαίου αποτελεί η διαλεκτική μεθοδολογία του. Το κυριότερο, όμως, είναι το τέλος του ιστορικού ρόλου του καπιταλισμού

Οι τρεις τόμοι του Κεφαλαίου – μαζί με αυτούς των Θεωριών για την Υπεραξία – συγκεφαλαιώνουν τον κορμό της μαρξιστικής πολιτικής οικονομίας, δηλαδή του πυρήνα της μαρξιστικής θεωρίας.

Καθοριστική συμβολή τόσο στην επεξεργασία της συνολικής ανάλυσης του όσο και στην αποκρυπτογράφηση των μαρξικών σημειωματάριων και την έκδοση των δύο τελευταίων τόμων είχε ο «στρατηγός» του Μαρξ, ο Φρίντριχ Ένγκελς. Πέραν των άρρηκτων θεωρητικών, πολιτικών αλλά και προσωπικών δεσμών μεταξύ τους, ήταν ο Ένγκελς αυτός που πρόσφερε την εκ των έσω γνώση της λειτουργίας της καπιταλιστικής οικονομίας αλλά και αυτός που επιτέλεσε το τιτάνιο έργο να φέρει σε εκδόσιμη μορφή τους δύο τελευταίους τόμους.

Το Κεφάλαιο δίνει το γενικό πλαίσιο επιστημονικής ανάλυσης της καπιταλιστικής οικονομίας που είναι αναγκαία για την συγκρότηση του πολιτικού και ταξικού ρεύματος της απελευθέρωσης της εργασίας από την εκμετάλλευση. Εδραία πεποίθηση των κλασικών του μαρξισμού ήταν ότι αυτή η οικονομική λειτουργία αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία στηρίζεται όλη η υπερ-κατασκευή του καπιταλισμού. Αυτή η δυσφημισμένη από πολλούς – ιδιαίτερα μετα-μοντερνίζοντες νεο-μαρξιστές και διαστρεβλωτές της σκέψης του Αντόνιο Γκράμσι – διαλεκτική σχέση βάσης και εποικοδομήματος διατηρεί πάντα την ενάργεια της και την αναλυτική της υπεροχή έναντι των επίδοξων διαδόχων της.

Καθοριστικό στοιχείο της ανάλυσης του Κεφαλαίου αποτελεί η διαλεκτική μεθοδολογία του την οποία έχει παρουσιάσει υποδειγματικά ο Ρομάν Ροσντόλσκι, στο Φτιάχνοντας το Κεφάλαιο του Μαρξ. Η μεθοδολογία αυτή (που προχωρά από το αφηρημένο προς το συγκεκριμένο μέσω διαδοχικών ενδιάμεσων επιπέδων) διατηρεί πάντα την αναλυτική της υπεροχή έναντι τόσο των «ξύλινων» αφαιρέσεων της ρικαρδιανής κλασικής πολιτικής οικονομίας όσο και του εμπειρισμού των αστικών οικονομικών. Αυτή η αναλυτική πληρότητα και η δομημένη σύνθεση γενικής ανάλυσης και συγκεκριμένης εμπειρικής μελέτης κάνει την μαρξιστική προσέγγιση ισχυρότερη και στο εμπειρικό πεδίο έναντι των εμπειριστικά προσανατολισμένων αστικών οικονομικών (με τις πολλαπλές και εξόφθαλμες προβλεπτικές αποτυχίες τους).

Το κυριότερο όμως που απορρέει από όλους τους πόρους της ανάλυσης του Κεφαλαίου είναι το τέλος του ιστορικού ρόλου του καπιταλισμού και η ανάγκη ανατροπής του και οικοδόμησης της κοινωνίας της απελευθερωμένης από την εκμετάλλευση εργασίας. Το Κεφάλαιο αποτελεί το άρρηκτο συμπλήρωμα του Μανιφέστου του Κομμουνιστικού Κόμματος, δηλαδή της αυτοτελούς οργάνωσης των κομμουνιστών για την ανάπτυξη του εργατικού κινήματος, την ανατροπή του καπιταλισμού και την οικοδόμηση του σοσιαλισμού.

Αξίζει να σταθούμε σε μια κίνηση που εκδηλώνεται μέσα στο έδαφος του υπό βαθύτατη κρίση δυτικού μαρξισμού, με χαρακτηριστικούς εκπροσώπους τους Μ. Χάινριχ και Ντέιβιντ Χάρβεϋ. Το ετερόκλητο αυτό ρεύμα αποδιαρθρώνει την μαρξιστική εργασιακή θεωρία της αξίας και της υπεραξίας (εκμετάλλευσης), καθώς και τη θεωρία κρίσης. Συνήθης βάση του είναι ο φαιδρός διαχωρισμός του Μαρξ από τον Ένγκελς (που κατηγορείται για παραποίηση του πρώτου και εργαλειακές ερμηνείες). Η μαρξιστική αφηρημένη εργασία ταυτίζεται αδιαμεσολάβητα με το χρήμα, η σφαίρα της παραγωγής εξισώνεται (όταν δεν υποβαθμίζεται) με την σφαίρα της κυκλοφορίας.  Έτσι εντέλει ο καθορισμός των τιμών από τις αξίες χάνει κάθε νόημα και η μαρξιστική οικονομική ανάλυση μετατρέπεται σε ένα κακέκτυπο των αστικών Οικονομικών. Η προσέγγιση αυτή βασίζεται συνήθως στην παραποίηση της σημαντικής συμβολής του Ισαάκ Ίλιτς Ρούμπιν.

Αντίστοιχα, η θεωρία της υπεραξίας (δηλαδή της έμμεσα καταναγκαστικής μέσω της οικονομικής πίεσης, μη-βίαιης εργασιακής εκμετάλλευσης της μισθωτής εργασίας) υποκαθίσταται από αφελείς και ηθικίζουσες θεωρίες περί άμεσου βίαιου καταναγκασμού και αρπαγής (π.χ. η θεωρία του νέου ιμπεριαλισμού του Χάρβεϋ) που εξομοιώνουν εσφαλμένα τον καπιταλισμό με τα προκαπιταλιστικά εκμεταλλευτικά συστήματα αλλά και που ταυτόχρονα, πίσω από τις φωνακλάδικες καταγγελίες τους, ανοίγουν τον δρόμο για την υπόκλιση και την ενσωμάτωση στις ενδο-αστικές αντιθέσεις.

Στο έδαφος αυτό αναπτύσσονται και διάφορες μαρξίζουσες θεωρίες χρηματιστικοποίησης (όπως αυτή των Ντ. Μπράιαν και Κώστα Λαπαβίτσα) που μετατρέπουν το μαρξισμό σε ένα φτωχό συγγενή του μετα-Κεϋνσιανισμού, την εργασία σε μορφή κεφαλαίου και υποκαθιστούν την υπεραξία με την τοκογλυφική εκμετάλλευση. Στο πεδίο της θεωρίας κρίσης, οι προσεγγίσεις αυτές εμφανίζουν ένα Μαρξ «χαμένο στη μετάφραση», χωρίς μία συνεκτική θεωρία κρίσης και ιδιαίτερα χωρίς την πτωτική τάση του ποσοστού κέρδους. Το πολιτικό επιστέγασμα αυτών των προσεγγίσεων είναι η μετατροπή του μαρξισμού σε υπηρέτη ενδο-αστικών αντιθέσεων και σχεδίων και η κατάργηση της αυτοτελούς συγκρότησης και δράσης των κομμουνιστών.

Απέναντι σε όλες αυτές τις προκλήσεις, για τις ζωντανές και μαχόμενες δυνάμεις του κόσμου της εργασίας και της Αριστεράς το στοίχημα είναι η δημιουργική ανάπτυξη του μαρξισμού και η γείωση του με το μαζικό κίνημα. Κρίσιμα θέματα μεταξύ άλλων είναι η μελέτη των σταδίων εξέλιξης του καπιταλισμού, της διαδικασίας των κρίσεων και της διαδικασίας παραγωγής και εργασίας καθώς και η επεξεργασία των εργαλείων εμπειρικής έρευνας της μαρξιστικής θεωρίας. Το πιο κρίσιμο όμως απ’ όλα είναι η παραγωγή των αναγκαίων θεωρητικών και προγραμματικών επεξεργασιών που απαιτούνται για την ανασυγκρότηση του κομμουνιστικού ρεύματος και την νικηφόρα ανάκαμψη του εργατικού κινήματος. Στο δρόμο αυτό το Κεφάλαιο παραμένει πάντα επίκαιρο όχι σαν μία υποτιθέμενα αλάνθαστη θρησκευτική βίβλος  αλλά σαν το βασικό πλαίσιο ανάλυσης της επαναστατικής θεωρίας και πολιτικής

Οι μεγάλες κρίσεις αιτία της αντοχής στον χρόνο

  • ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΗΣ

Στη μακρόχρονη διαδρομή του το Κεφάλαιο πέρασε από πολλά κύματα και κακοποιήθηκε από εχθρούς και «φίλους». Αφήνοντας στην άκρη τις λυσσασμένες λοιδορίες της αστικής τάξης, πέρασε από την σοσιαλδημοκρατική αποστέωση του Κάουτσκυ και της Δεύτερης Διεθνούς, αλλά και την θρησκοληπτική απονεύρωση της Σοβιετίας μετά την δεκαετία του 1930. Στην πιο πρόσφατη περίοδο πέρασε τα «μολυβένια χρόνια» που ακολούθησαν τις ήττες του εργατικού κινήματος από το 1980 και μετά όταν το πρώην σοβιετικό κατεστημένο αποκήρυξε και τυπικά τον Μαρξισμό, ο θριαμβεύων νεοσυντηρητισμός στη Δύση εξάγγειλε τον τελεσίδικο θάνατο του και μεγάλα τμήματα του δυτικού μαρξισμού νέρωσαν το κρασί τους στρεφόμενα στο μετα-μοντερνισμό και στις ετερόδοξες αστικές προσεγγίσεις.

Παρ’ όλα αυτά το Κεφάλαιο και ο μαρξισμός κατόρθωσαν, ακόμη και χωρίς ένα συγκροτημένο ρεύμα υποστήριξης, να κεντρίζουν το ενδιαφέρον των πιο ανήσυχων τμημάτων της κοινωνίας και, παρόλες τις επιθέσεις και τις αποσκιρτήσεις, παραμένουν η βασική αναφορά για όλες τις σοβαρές προσπάθειες κατανόησης και αμφισβήτησης της αστικής κοινωνίας.

Αυτή η αντοχή στο χρόνο έχει να κάνει και με την επιστροφή των μεγάλων κρίσεων του καπιταλισμού (με πιο πρόσφατη αυτή του 2007-8) για τις οποίες το Κεφάλαιο και ο μαρξισμός συστηματικά έχουν μιλήσει και που γι’ αυτό άλλωστε έχουν λοιδορηθεί τόσο από εχθρούς όσο και από άσπονδους «φίλους». Αυτό φυσικά δεν είναι χωρίς συνέπειες. Μπροστά στην επανεμφάνιση των δομικών αδιεξόδων του καπιταλιστικού συστήματος αλλά και της αντοχής της μαρξιστικής ανάλυσης, τα ιδεολογικά φερέφωνα του συστήματος άλλαξαν ρότα εγκαταλείποντας τους επικήδειους του μαρξισμού και επιχειρώντας την μετατροπή του σε ακίνδυνο οικόσιτο του συστήματος.

Ξαφνικά, ο Μαρξ μετατράπηκε σε υποστηρικτή της καπιταλιστικής «παγκοσμιοποίησης», κορυφαίοι αναλυτές πολυεθνικών τραπεζών αναφωνούν ότι «ο Μαρξ είχε δίκιο» παραμορφώνοντας την μαρξιστική θεωρία των κρίσεων, μπουρδολόγοι όπως ο Σλαβόι Ζίζεκ τσαλαβουτούν στα κείμενα του κακοποιώντας τα, ενώ διάφοροι πολιτικοί και θεωρητικοί τυχοδιώκτες τύπου Βαρουφάκη ντύνονται ενίοτε και «ασταθείς μαρξιστές». Όλοι αυτοί έχουν ένα κοινό στοιχείο: δοκιμάζουν να αφαιρέσουν από τον Μαρξ το επαναστατικό στοιχείο και να τον υποβιβάσουν σε έναν ετερόδοξο οικονομολόγο που εμπρός στην εξόφθαλμη αποτυχία των αστικών Οικονομικών και πολιτικών μπορεί να είναι χρήσιμος για την επιδιόρθωση του καπιταλισμού.

(*) Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

***

Κάντε κλικ εδώ και Κατεβάστε το Κεφάλαιο σε ψηφιακή μορφή απότο Blog ΚΑΡΛ ΜΑΡΞ Το Κεφάλαιο

Δημοφιλή Νέα

Τρίτη 6 Δεκεμβρίου | Διαβάστε τα σημερινά Πρωτοσέλιδα των εφημερίδων

Τρίτη 6 Δεκεμβρίου | Διαβάστε τα σημερινά Πρωτοσέλιδα των εφημερίδων


Διαβάστε τα σημερινά Πρωτοσέλιδα των εφημερίδων www.kozani…

Συλλυπητήριο μήνυμα του Μουσικού Σχολείου Πτολεμαΐδας

Συλλυπητήριο μήνυμα του Μουσικού Σχολείου Πτολεμαΐδας


Η διεύθυνση και ο σύλλογος καθηγητών και καθηγητριών τ…

Εργασία: Κάλυψη είκοσι (20) θέσεων ανειδίκευτου προσωπικού (Εργάτες), στη Διεύθυνση Λιγντικού Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας
Μια εκπληκτική μουσική παράσταση της θρυλικής Λιλιπούπολης!

Μια εκπληκτική μουσική παράσταση της θρυλικής Λιλιπούπολης!


«Εδώ Λιλιπούπολη»:  Η θρυλική ραδιοφωνική σειρά που …

Θεατρική Ποντιακή παράσταση «Ανάσπαλτος Πατρίδα - Ανέβζηγος Αροθυμία» Σάββατο 10 - Κυριακή 11 και Δευτέρα 12 Δεκεμβρίου στο Πνευματικό Κέντρο Πτολεμαΐδας (video)
Τα
Χριστόφορος Ζαραλίκος: Όλα τα κουμμούνια κάνουν ζωάρα στο Λονδίνο, ξύπνα Έλληνα!

Χριστόφορος Ζαραλίκος: Όλα τα κουμμούνια κάνουν ζωάρα στο Λονδίνο, ξύπνα Έλληνα!


Ο γνωστός stand up commedian, Χριστόφορος Ζαραλίκος με ένα καυσ…

Ευχαριστήριο του Συλλόγου Γονέων Κηδεμόνων και φίλων Ατόμων με Αναπηρία Δ. Μακεδονίας για την θεατρική παράσταση, την ημέρα αναπηρίας

Μουσικό Σχολείο Πτολεμαΐδας: Πρόσκληση σε Χριστουγεννιάτικη Συναυλία

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Το Μουσικό Σχολείο Πτολεμαΐδας σας προσκαλεί στην Χριστουγεννιάτικη Συναυλία που θα παρουσιάσει η Συμφωνική

Περισσότερα

ΓΕΩΤ.Ε.Ε./Π.Δ.Μ.: Προτάσεις για την αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων Δυτικής Μακεδονίας

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα ​Επιστολή με παρατηρήσεις - προτάσεις για την αναθεώρηση του Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων Δυτικής Μακεδονίας απέστειλε

Περισσότερα

Η ΕΤΕ/ΔΕΗ εκφράζει την έντονη διαφωνία της για την ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Παραμονές Χριστουγέννων 2016 η Διοίκηση της ΔΕΗ αποφάσισε να γραφτεί ο επίλογος για

τον ΑΔΜΗΕ υπογράφοντας το τελικό κείμενο

Περισσότερα

ΕΡΤ Κοζάνης & Ιερά Μητρόπολη Σερβίων και Κοζάνης: Ραδιομαραθώνιος αγάπης για τους άπορους συμπολίτες μας «Προσφέρω με την καρδιά μου»

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Στις 19 Δεκεμβρίου ημέρα Δευτέρα και από ώρα 09.00 π.μ μέχρι και στις 14.00 μ.μ, η ΕΡΤ Κοζάνης (100,2 και 100,6 FM)

Περισσότερα

ΓΕΝΟΠ/ΔΕΗ: Με «εορταστικές εκδηλώσεις» για την απόφαση της Ε.Π του Ευρωκοινοβουλίου σχετικά με το αίτημα της ΔΕΗ για τους ρύπους προσπαθεί η Greenpeace να ξεχάσει τον πόνο της ότι: οι λιγνιτικές επενδύσεις δεν ακυρώνονται

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Είχαν τρομερή αγωνία και άγχος

Μπορεί και να τους είχε κοπεί και η όρεξη

Τα βράδια στριφογύριζαν στο κρεβάτι βλέποντας εφιάλτες.

Περισσότερα

Πολιτιστικός Σύλλογος Πτολεμαϊδας "Ο Σωτήρας": Πρόσκληση στη 2η Χριστουγεννιάτικη εκδήλωση

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Πτολεμαΐδας «Ο Σωτήρας» σας προσκαλεί να τιμήσετε με την παρουσία σας την 2 η Χριστουγεννιάτικη

Περισσότερα

Εντατικοποιούνται τα μέτρα ασφάλειας και αστυνόμευσης σε όλη τη χώρα για την εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανείων

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Κλιμακώνονται τα προγράμματα ασφάλειας και αστυνόμευσης της Ελληνικής Αστυνομίας, σε ολόκληρη τη χώρα,

Περισσότερα

ΚΕΠΚΑ Δυτικής Μακεδονίας: Παιχνίδια «κατάσκοποι»

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Τα συνδεδεμένα, στο ίντερνετ παιχνίδια, αποτυγχάνουν παταγωδώς, στην προστασία βασικών δικαιωμάτων των καταναλωτών, σε θέματα ασφάλειας

Περισσότερα

Ο Υπουργός Επικρατείας Χριστόφορος Βερναρδάκης στο www.kozani.tv (video)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Συνέντευξη για τις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις έδωσε στο www.kozani.tv και στους Σωκράτη Μουτίδη και Παναγιώτη Τσαρτσιανίδη ο Υπουργός Επικρατείας

Περισσότερα

ΔΕΗ: Υπενθύμιση για Ρύθμιση Οφειλών

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Η ΔΕΗ υπενθυμίζει στους πελάτες της ότι στις 31/12/2016 λήγει το ιδιαίτερα ευνοϊκό

πρόγραμμα διακανονισμού

Περισσότερα

Ο ποιητής του λαού και κονταρομάχος των φτωχών Κώστας Βάρναλης

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Σαν σήμερα (16/12/1974) φεύγει από την ζωή ο Κώστας Βάρναλης

Σαν σήμερα (16/12/1974) φεύγει από την ζωή ο Κώστας Βάρναλης ο κομμουνιστής ποιητής Κώστας Βάρναλης.

Περισσότερα

ΔΕΗ: Αναγνώριση του αιτήματος για δωρεάν δικαιώματα CΟ2

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Δεύτερη αναγνώριση του δίκαιου αιτήματος της Ελλάδας για δωρεάν χορήγηση δικαιωμάτων

εκπομπής CO2 αποτελεί

Περισσότερα

Πανελλαδική κινητοποίηση των συνταξιούχων (video)

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Video από την μαζική κινητοποίηση στο κέντρο της Αθήνας που  πραγματοποίησαν χθες το απόγευμα χιλιάδες συνταξιούχοι από όλη τη χώρα στο κέντρο της Αθήνας.

Περισσότερα

Ευρωκοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ: «Καθαρή» ενέργεια και «πράσινη» ανάπτυξη: μανδύας για εγγυημένα κέρδη για το κεφάλαιο.

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Στη συζήτηση για τη «δέσμη μέτρων Καθαρή Ενέργεια για όλους» στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου στο Στρασβούργο παρενέβη ο ευρωβουλευτής

Περισσότερα

Δείτε τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων στο ptolemaida.tv (16-12-16)

Διαβάστε τα πρωτοσέλιδα της Παρασκευής (16-12-16)

Περισσότερα

Πολιτιστικός Σύλλογος Οικ. Καρδιάς Πτολεμαϊδας "Η Μέρα": Πρόσκληση σε εκδήλωση

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Οικ. Καρδιάς Πτολεμαϊδας "Η Μέρα" σας προσκαλεί στην εκδήλωση Κόλντα Μπάμπω

Περισσότερα

Επείγουσα ερώτηση προς την Κομισιόν και προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της Λαϊκής Ενότητας, Νίκος Χουντής

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα «Για πόσα χρόνια δεσμεύτηκε η ελληνική κυβέρνηση για πλεόνασμα 3,5%»;

Περισσότερα

Κίνηση "Απελάστε το Ρατσισμό": Συγκέντρωση κατά του ρατσισμού και του φασισμού στην Πτολεμαΐδα

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα 18 Δεκέμβρη, Παγκόσμια Ημέρα του Μετανάστη:

Συγκέντρωση κατά του ρατσισμού και του φασισμού, των πολέμων και της φτώχειας

Περισσότερα

Καταγραφή δεσποζόμενων ζώων στο δήμο Εορδαίας

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Ο Δήμος Εορδαίας ενημερώνει ότι, σύμφωνα με την παρ.1 του άρθ.5 του Νόμου 4039/2012 και με την τροποποίηση του Ν. 4235/2014

Περισσότερα

Γιώργος Κασαπίδης: Κατάθεση ερώτησης για την απρόσκοπτη προσβασιμότητα σε δημόσιους και κοινόχρηστους χώρους

κοζάνη, ειδήσεις, νέα, Πτολεμαΐδα Τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι συμπολίτες μας ως προς την απρόσκοπτη προσβασιμότητα

Περισσότερα