21 Φεβρουαρίου 2026
Αστραψαν σαν κεραυνός, προκαλώντας δέος και περηφάνια
Αστραψαν σαν κεραυνός, προκαλώντας δέος και περηφάνια.
Από το βράδυ του προηγούμενου Σαββάτου και μέχρι το πρωί της Κυριακής η είδηση είχε ταξιδέψει παντού: Βρέθηκαν φωτογραφίες - συγκλονιστικά ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών από τους ναζί κατακτητές την Πρωτομαγιά του 1944. «Τις είδες;», «είναι αληθινές;» οι ερωτήσεις από στόμα σε στόμα. Για όσους μιλούσαν, γιατί για πολλούς το πρώτο αντίκρισμα σήμαινε μόνο μάτια βουρκωμένα και συγκίνηση. Στη συνέχεια δέος και περηφάνια, όταν μετά τα αρχικά συναισθήματα ξεκινούσε η παρατήρηση των φωτογραφιών, όντας όλα εκεί μέσα. Οι αλύγιστοι κομμουνιστές με το αγέρωχο βλέμμα, τη γροθιά υψωμένη πριν το βόλι τρυπήσει την καρδιά, το χαμόγελο βαδίζοντας προς τον θάνατο και την αθανασία, η δύναμη του λαού μας, η ιστορική δράση του ΚΚΕ. Ολα εκεί, ζωντανά, να μας μιλούν στο σήμερα.
Παρότι στο Ιστορικό Αρχείο του ΚΚΕ, όπως και στο Μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης στην Καισαριανή, υπάρχουν πολύτιμα ντοκουμέντα που αφορούν την εκτέλεση, σημειώματα και αντικείμενα των εκτελεσμένων, μέχρι σήμερα δεν υπήρχαν γνωστά φωτογραφικά ντοκουμέντα που να αποτυπώνουν τη θηριωδία αυτή των ναζί κατακτητών και τη θυσία των κομμουνιστών.
Συγκεκριμένα, 82 χρόνια μετά τη μεγάλη αυτή θυσία, φωτογραφίες ήρθαν στο φως αφού εντοπίστηκαν σε δημοπρασία στο ebay. Κάτοχος φαίνεται να είναι ο Βέλγος πωλητής Τιμ Ντε Κράνε, που σχετίζεται με παρόμοιες αγοροπωλησίες. Το υλικό αφορά άλμπουμ που ανήκε σε ναζί αξιωματικό, τον λοχία Χέρμαν Χόιερ, ο οποίος την περίοδο της Κατοχής υπηρετούσε στη μονάδα 1012 Festungs - Bataillon με έδρα τη Μαλακάσα. Το εν λόγω πακέτο που ανέβηκε προς δημοπράτηση αφορούσε 12 φωτογραφίες που δείχνουν τους κομμουνιστές να φορτώνονται στα καμιόνια στο Χαϊδάρι, να μπαίνουν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής και να στέκονται μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα. Βέβαια, όπως αποδείχθηκε στην πορεία, το σύνολο των φωτογραφιών του άλμπουμ ανέρχεται σε 262, επομένως αποτελεί ερώτημα πόσες αφορούν την εκτέλεση την Πρωτομαγιά του 1944.
Από την πρώτη στιγμή που δημοσιεύτηκε το υλικό, ο λαός μας, με πρώτους τους συγγενείς και απογόνους των εκτελεσμένων και όλης της δρακογενιάς της Αντίστασης, διεμήνυσε πως οι φωτογραφίες αυτές δεν ανήκουν στο «παζάρι», πρέπει να βρεθούν εκεί που ανήκουν, στο «Θυσιαστήριο της Λευτεριάς» στον δήμο Καισαριανής, στον δήμο Χαϊδαρίου του «Μπλοκ 15», στο Κόμμα των εκτελεσμένων, το τιμημένο ΚΚΕ, το οποίο πήρε σειρά πρωτοβουλιών σε αυτήν την κατεύθυνση (βλ. σχετικό θέμα).
Η άμεση κινητοποίηση και οι αντιδράσεις, το παλλαϊκό αίτημα που πραγματικά «ξεχείλισε», έκαναν «την ανάγκη φιλοτιμία» για την κυβέρνηση και το αστικό κράτος για να τις διεκδικήσει. Επέβαλαν επί της ουσίας να σταματήσει η δημοπράτηση των ντοκουμέντων, με τον πωλητή τους να δηλώνει «ανοιχτός σε εποικοδομητικό διάλογο με τις αρμόδιες ελληνικές κυβερνητικές αρχές σχετικά με το μέλλον αυτού του υλικού».
Τις επόμενες μέρες το υπουργείο Πολιτισμού κήρυξε ως Μνημείο τις συγκλονιστικές φωτογραφίες των τελευταίων στιγμών των 200 κομμουνιστών πριν εκτελεστούν την 1η Μάη 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, όπως και το σύνολο του αρχείου των φωτογραφιών του ναζιστή αξιωματικού. Η απόφαση πάρθηκε μετά τη γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων, «λόγω της ιδιαίτερης ιστορικής αξίας των φωτογραφιών ως τεκμήριο διαμόρφωσης αντιλήψεων και στάσεων με εργαλείο την εικόνα, από την πλευρά των προπαγανδιστικών μηχανισμών των στρατευμάτων Κατοχής, στην Ελλάδα».
Την Παρασκευή 20 Φλεβάρη στο Βέλγιο μετέβησαν εμπειρογνώμονες εκ μέρους του υπουργείου Πολιτισμού και επιβεβαίωσαν την αυθεντικότητα του υλικού της συλλογής Χόιερ. Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του υπουργείου, αυτή «αποτελείται από 262 φωτογραφίες, τραβηγμένες στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της θητείας του το 1943 - 1944, καθώς και κάποια έντυπα που ο ίδιος είχε περιλάβει σε αυτή». Ακόμα, το υπουργείο ανακοίνωσε ότι «υπεγράφη προσύμφωνο μεταξύ του υπουργείου Πολιτισμού και του συλλέκτη, και η συλλογή αποσύρθηκε από τον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών».
αναδημοσίευση από ΡΙΖΟΣΠΆΣΤΗ : https://www.rizospastis.gr/story.do?id=13196449
